O ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ΤΕΛΕΙΩΣΕ, Ο ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ ΘΑ ΜΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΙΩΣΕΙ (Η ΜΗΠΩΣ ΟΧΙ;)


                                    Γράφει ο Κωνσταντίνος Παπακασόλας Δικηγόρος Αθηνών.

Πλησιάζουν ήδη οι δημοτικές και νομαρχιακές του 2010 εκλογές και πολλοί σπεύδουν ήδη να επενδύσουν ευχές και προβλέψεις, καημούς και μπίζνες στην αναθεώρηση του κώδικα περί ΟΤΑ, άλλως του  ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ νο2 η ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ.

Παρά την σκιαγραφούμενη απαισιοδοξία, πράγματι, μόνον ρομαντικοί κ γραφικοί ίσως θα μπορούσαν να προσδοκήσουν ότι κάτι μπορεί να αλλάξει σοβαρά σ αυτό  το βορειοδυτικό κομμάτι γης της Ελλάδας που λέγεται από το  1997 δήμος Ανακτορίου.
Κρίνοντας από την οργανωτική προχειρότητα, αν όχι ανυπαρξία, που πανελληνίως διακρίνει τους διοικητικούς θεσμούς, η έως τώρα εμπειρία από τις δυνατότητες αξιοποίησης της περιοχής είναι αποκαρδιωτική. Συνοπτικά λοιπόν.

1.   Η όποια «ανάπτυξη» στο δήμο Ανακτορίου συμπυκνώθηκε στην πρόσκαιρη οικιστική επέκταση της Βόνιτσας, η οποία  αδυνατώντας μεν να κρατήσει τους εντόπιους της πληθυσμούς, περιορίστηκε στην υποδοχή των «εσωτερικών μεταναστών» από τα πέριξ χωριά του δήμου Ανακτορίου, τα οποία αποδεκάτισε πληθυσμιακά. 
Αυτό μπορεί να επέφερε μια οικοδομική ανάπτυξη με πρόσκαιρα οικονομικά  οφέλη, από την άλλη όμως η Βόνιτσα δεν κατάφερε να αναδειχτεί σε σοβαρό εμπορικό κέντρο της περιοχής, και , επισκιαζόμενη διαρκώς από  την Λευκάδα (που ήδη στις αρχές της δεκαετίας του 80 ήταν σε μειονεκτική θέση ως προς τη Βόνιτσα)  τείνει να αποδυναμωθεί ακόμα  περισσότερο με την υπό κατασκευή παράκαμψη δια της Ιόνιας οδού (τμήμα Αμβρακία – Άκτιο), που θα την καταστήσει έναν απλό περιφερειακό προορισμό.
2.   Η μη προσέλκυση τουριστικών επενδύσεων μοιάζει λογική και αναμενόμενη μπροστά στην συνεχή ρύπανση που δέχεται ο Αμβρακικός κόλπος επί δεκαετίες και στον πανίσχυρο υπαρκτό ανταγωνισμό της  Λευκάδας και της Παλαιρου. 
Η μη ενδυνάμωση όμως του αστικού χαρακτήρα της πόλης, με την προσέλκυση σοβαρών επενδύσεων και υπηρεσιών και διατήρησης του νεανικού ανθρώπινου δυναμικού, προσδίδει μια στατικότητα, που δεν αναμένεται να αλλάξει τα επόμενα χρόνια.
3.   Σημαντικό ρόλο στο στατικό χαρακτήρα του δήμου φέρει η απαξίωση του ρόλου των χωριών (πρώην κοινοτήτων) ως πόλων έλξης ποικίλου ενδιαφέροντος και σοβαρής σύνδεσης τους με την «μητρόπολη».
Η ιδέα ότι τα χωριά είναι μόνο για κοκορέτσια και πανηγύρια δεν είναι πρακτική και δεν εξυπηρετεί μακροπρόθεσμα κανέναν.  Ένας δήμος πρέπει να έχει διαρκή ισόρροπη ανάπτυξη, σαν ένας ζωντανός οργανισμός με κεφάλι, χέρια, πόδια κλπ. 
Χωρίς κοινωνική και οικονομική αλληλεπίδραση ο «δήμος» ουσιαστικά δεν έχει νόημα και εξυπηρετεί  μόνο την όποια «πρωτεύουσα», από το να μην αφανιστεί.
Η γιγάντωση μόνο της «πρωτεύουσας» φέρνει τραγικά αποτελέσματα κι έχουμε ήδη σαν χώρα αρκετά παραδείγματα βλακώδους αστικού υδροκεφαλισμού, που οδηγεί σε παράλογες υπεραξίες , άδικες υποβαθμίσεις και εν τέλει έναν ιδιότυπο κοινωνικό και γεωγραφικό ρατσισμό.
Έτσι, το Θύρριο έχει σχεδόν εξοντωθεί, ενώ ούτε καν αξιοπρεπή οδική σύνδεση δεν έχει με τη Βόνιτσα. 
Η στοιχειώδης αξιοποίηση του μουσείου του και των αρχαιολογικών  του χώρων  έχει μείνει πολύ πίσω, καίτοι  θα προσελκούσε, αν όχι άμεσα σοβαρό τουρισμό εξ αλλοδαπής, σίγουρα πολλούς Έλληνες αρχαιολάτρες και φυσιολάτρες.
Τα ίδια και χειρότερα με το Μοναστηράκι. 
 Ενώ πρόκειται για το μεγαλύτερο πληθυσμιακά χωριό του (σε λίγο τέως) δήμου Ανακτορίου και το τελευταίο ζωντανό χωριό, η απουσία χωροταξικού σχεδιασμού και οικιστικής επέκτασης, έχει περιορίσει την απαραίτητη για την επιβίωση του επέκταση του οικισμού του και συμβάλλει στην δυσκολία ανεύρεσης οικοδομήσιμων οικοπέδων.
Πολλές περιοχές του χωριού με την απαραίτητη ρυμοτόμηση θα αναδεικνύονταν, και, χάρις στην ομορφιά τους, θα οδηγούσαν σε οικιστική και δημογραφική έκρηξη,  καθότι το χωριό σφύζει από δυσπρόσιτους μεν αλλά μπόλικους ελεύθερους χώρους, όχι μόνο για ανοικοδόμηση αλλά και για αναψυχή (κατασκευή πάρκων κλπ). 
Το φυσικό κέντρο του χωριού, δυστυχώς, με τα  απαράδεκτα έργα τσιμεντοποίησης της κοίτης του (!), την μόλυνση του νερού και τις κάθε λογής ασχημίες απώλεσε τον παραδοσιακό του  χαρακτήρα και έφτασε πια, και με την σταδιακή κοπή (!) των πλατανιών να προκαλεί αποστροφή. 
Μεγάλη λοιπόν η ανάγκη για διάσωση του ποταμιού, και του φυσικού περιβάλλοντος με διακριτική  επέμβαση για δρόμους περιπάτων και ανάδειξη των εντελώς απρόσιτων σήμερα περιοχών φυσικής ομορφιάς (ποτάμια, καταρράκτης, φαράγγια κλπ) και όχι για μπαζώματα, τσιμεντώματα και ακαλαίσθητες άνευ λόγου πλακοστρώσεις. 
Το μετρό πρέπει να είναι ο άνθρωπος και όχι η άσκοπη και κακόγουστη επίδειξη.
ΔΥΣΤΥΧΩΣ δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ότι έχουμε μια περιοχή με σημαντική  φυσική ομορφιά και βιοποικιλότητα (ορεινούς και πεδινούς όγκους, λίμνες, θάλασσες άκρως δελεαστικές), και μεγάλες κωμοπόλεις, που μας καθιστούν φορείς μιας πολύ καλύτερης δυναμικής από τον αγροτουρισμό της καθεαυτού στερεωτικής Ελλάδας και το λιμνάζον μικρεμπόριο της επαρχίας.
Κάθε προσπάθεια αλιείας του δυναμικού των χωριών θα οδηγήσει από τον ίδιο της τον μικροπρεπή καιροσκοπισμό την οποία πρωτεύουσα του νέου δήμου σε μια ευδιάκριτη παρακμή, έναν επαρχιωτισμό, που θα απομονώσει και την ίδια την πρωτεύουσα, καθώς οι γειτονικές της πόλεις που θα καταφέρουν να δράσουν με σοβαρά επιχειρηματικά πλάνα (Πρέβεζα -Λευκάδα) θα την καταστήσουν ένα άνυδρο παρά-προορισμό, όπως  κατέστησαν την πρωτεύουσα των χωριών του Βάλτου (και σε κακή γεωγραφική θέση) Αμφιλοχία η Άρτα και το Αγρίνιο.
4.   Περαιτέρω, από ότι δείχνουν τα πράγματα ο δήμος μας θα ενσωματωθεί σε έναν μεγαλύτερο που θα συμπεριλαμβάνει ομόρους δήμους και απ ότι φαίνεται, σίγουρα την Πάλαιρο.
Η πιθανολογούμενη ένωση με την Παλαιρο, παρά τον ανταγωνιστικό της χαρακτήρα θα μπορούσε να αναδειχτεί σωτήρια και να ωθήσει σε νέα ύψη την επιχειρηματική δραστηριότητα, λόγο του αξιόλογου τουρισμού της, που την έχει καταστήσει με διάφορα πια τον νο1 τουριστικό προορισμό στο νόμο Αιτ/νιας.
Με την έστω μικρή εμπειρία της θα μπορούσε  να βοηθήσει  στο να γίνει ο νέος δήμος δημιουργικά  ανταγωνιστικός της Λευκάδος, η οποία παρά τον περιορισμένο αστικό της όγκο ελκύει άπειρο τουριστικό ενδιαφέρον. 
       Ο μόνος γειτνιάζον δήμος της Λευκάδας θα είναι ο νέος διευρυμένος δήμος ημών, που έχει υποχρέωση στον εαυτό του να φροντίσει να πάρει ότι ωφέλιμο μπορεί από την γειτονία αυτή, εν αντιθέση με τον Δήμο Ανακτορίου που δεν μπόρεσε να γίνει έως σήμερα, έστω, το δεκανίκι της Λευκάδος, ακόμα κι όταν αυτή ξεχειλίζει από επισκέπτες, κι έχει προφανή ανάγκη επέκτασης υποδομών (στην Λευκάδα, ως γνωστόν, έχουν ήδη χτιστεί τα πάντα.)  
Ρόλο που με πολύ μεγάλη επιτυχία έπαιξε όμως ο Δήμος Παλαιρου.
Η Λευκάδα μας προσφέρει μια τεράστια ευκαιρία προβολής και διαφήμισης, πολιτιστικής ανάτασης και οικονομικής ανάπτυξης (την οποία μέχρι τώρα δεν εκμεταλλευτήκαμε)  που κυριολεκτικά δεν έχει «που να την ακουμπήσει», γιατί είναι ορεινό κυρίως νησί με πολύ μικρά χωριά, πέραν της ίδιας της χώρας, κι ελάχιστους πλέον χώρους αστικής επέκτασης.
 Ήδη, τα τελευταία έτη η προβολή της άγγιξε αυτή της Μυκόνου. 
Ποιος επισκέπτης της Λευκάδας όμως θυμάται καν ότι δίπλα της είναι η Βόνιτσα?
5.   Κριτήριο επιτυχίας του νέου δήμου θα είναι η ενδυνάμωση του μέσα από την παλιννόστηση των ανθρώπων του, ειδικά των νέων και σπουδαγμένων και των επιχειρηματιών, για να προσφέρουν και να αναδείξουν . Όσο υπάρχει αγκύλωση σ αυτόν τον τομέα, πραγματική ανάπτυξη δεν θα έρθει ποτέ.
6.   Η αστικοποίηση, σαν προϋπόθεση οικονομικής, ψυχολογικής, και πολιτιστικής ανάπτυξης επίσης δεν πρέπει, όπως γινόταν έως τώρα, να εγκλωβίζεται στην όποια πρωτεύουσα του δήμου, αλλά είτε με εργασίες ανάπλασης, δημόσια κτίρια, ανάδειξη της τοπικής δυναμικής κάθε οικισμού και, κυρίως, με την εκμετάλλευση των μικρών αποστάσεων των χωριών των δήμων (που συνήθως είναι περίπου στα 10 χλμ), να ενθαρρυνθεί η ανάδειξη τοπικών μίνι-αστικών κέντρων. 
Το τρίγωνο Μοναστηράκι – Παλαιρος – Βόνιτσα θα μπορούσε να γίνει το σώμα για την δημιουργία ενός εξαιρετικού αλληλοσυμπληρούμενου Δήμου, που σε 20 χρόνια να τείνει στην οικιστική ένωση του.
 Το πρώτο σαν ημιορεινός, παραδοσιακός οικισμός, η δεύτερη σαν παραθαλάσσιος τουριστικός προορισμός και η τρίτη σαν ιστορικός και εμπορικός κόμβος μπορούν με ισότιμη ανάπτυξη αναδείξουν, με τα δικά του μέσα το κάθε μέρος, όλες τις δυναμικές του νέου δήμου, και να δημιουργήσουν ένα πλήρες σύνολο που θα καλύπτει σύγχρονες ανάγκες  διαβίωσης, απαραίτητες για τους νέους ανθρώπους, με τους οποίους θα κληθούν να συνεχίσουν να υπάρχουν.
7.   Όλα τα παραπάνω με καλές προθέσεις μόνο δεν γίνονται.  Χρειάζεται μπόλιασμα νοοτροπίας (και όχι αλλαγή απαραίτητα) καθότι η περιοχή μας ήταν από τις πιο πρωτόγονες της χώρας. Παρθενογένεση ιδεών και αντιλήψεων επίσης δεν υπάρχει. 
Χρειάζεται επειγόντως εκτός από το νέο Καποδίστρια, να έρθουν νέοι άνθρωποι, όχι «πίσω στα χωριά», αλλά σ ένα δήμο που θα έχει προοπτική ανάπτυξης και θα μπορεί να ανταποκριθεί σε σύγχρονες ανάγκες διαβίωσης.
Η Παλαιρος ήταν το μόνο μέρος που την τελευταία δεκαετία είχε πραγματική (και όχι πλασματική λόγω ετεροδημοτών η απορρόφησης γειτνιαζόντων οικισμών) αύξηση πληθυσμού, ακόμα και με την μόνιμη εγκατάσταση πολιτών ΑΠΟ ΧΩΡΕΣ της ΕΕ (ΠΡΟΣΟΧΗ ΤΗΣ ΕΕ, ΟΧΙ ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ!). 
Η Πλάγια και η Περατιά λόγω γειτνίασης με τη Λευκάδα επίσης έχουν μπει σε τροχιά δυναμικής οικονομικής και πληθυσμιακής (και τουριστικής) ανάπτυξης. 
Ο Άγιος Νικόλας  επίσης, εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο την θέση του, σαν πέρασμα μεταξύ Βόνιτσας και Λευκάδας, παρότι μικρό χωριό, και περά από τις ταβέρνες του, διαθέτει πια και σημαντική παρουσία στην αγορά ακίνητων.
Η γνώση των δυναμικών της περιοχής και η στοιχειώδης ανάδειξη τους, μπορεί να οδηγήσει αργά αλλά σταδιακά σε μια ισχυρή ανάπτυξη έναν νέο δήμο στην βορειοδυτική γωνιά της Ακαρνανίας, ο όποιος πρέπει να διασφαλίσει την αξιοποίηση κάθε δυνατού πόρου, λιμανιών, αεροδρομίου (αλήθεια γιατί ο κωδικός κλήσης στο εξόχως Ακαρνανικό Άκτιο είναι 2682 και όχι 2643? Έχει αναρωτηθεί κανείς γιατί δόθηκε στην Πρέβεζα σχεδόν δώρο η «κυριότητα» της πιο σημαντικής κρατικής επένδυσης στο νομό Αιτωλοακαρνανίας?), παραλιών, αρχαιολογικών τόπων.
Ίσως κατ έκπληξη να δούμε να δημιουργείται έτσι ένας τόπος ανάπτυξης που θα μπορεί να εξασφαλίσει ικανοποιητικό επίπεδο διαβίωσης στους δημότες του ακόμα και κατά τους έως τώρα «αβίωτους» και «άνυδρους» χειμερινούς μήνες.
8.   Ευτυχώς η δυστυχώς, η μόνη αξιόλογη επένδυση που αναμένεται μετά βεβαιότητας να αλλάξει το χάρτη της περιοχής είναι η ΙΟΝΙΑ οδός, η οποία διατρέχει τον Δήμο Ανακτορίου με προορισμούς το Άκτιο και την Λευκάδα.
Η συντόμευση σε επίπεδο 5λεπτου των διαδημοτικών διαδρομών και των τοπικών κόμβων όπως η Λευκάδα, η Πρέβεζα και η Αμφιλοχία, θα δώσει ισχυρή τόνωση στα μικρά χωριά και θα ευνοήσει την πολιτιστική αλληλεπίδραση αλλά και την επιθυμία αποκέντρωσης, καθώς κάποιος θα μπορεί να ζει στο «χωριό» και να δουλεύει άνετα στην «πόλη».
Κυρίως όμως, όποτε και εάν ολοκληρωθεί το έργο, η συντόμευση  της απόστασης σε χρόνους αδιανόητους με την Αθήνα (2,5 ώρες) Θεσσαλονίκη (3,5 ώρες)και τα μεγάλα αστικά κέντρα Πάτρα – Ιωάννινα (40 λεπτά) είναι βέβαιο ότι θα επιτρέψει να ανοιχτεί ένα τρομερό κανάλι εσωτερικού τουρισμού, καθώς στα μεγάλα αστικά κέντρα έχουν συγκεντρωθεί οι πιο εύπορες κοινωνικές ομάδες, οι όποιες ήδη συντηρούν οικονομικά με τις εξορμήσεις τους τις έως σήμερα κοντινές περιοχές τους (Λουτράκι, Χαλκίδα, Ναύπλιο, Χαλκιδική.)  
Ήδη η Κέρκυρα και η Ηγουμενίτσα με την Εγνατία οδό έχουν αξιοσημείωτα οφέλη από την προσέλκυση του τουρισμού της Βόρειας Ελλάδας.
Καλός ο Καλλικράτης λοιπόν, αλλά IN Ιόνια Οδό WE TRUST.  
Ας ευχηθούμε η κατασκευή της να ολοκληρωθεί στην πρώτη τετραετία λειτουργίας του όποιου νέου δήμου και να τύχει της σωστής αξιοποίησης στα πιο πάνω εκτεθειμένα πλαίσια.

Αρχικη δημοσιευση στις: Απρίλιος 30, 2010, 08:10:37 πμ

http://www.akarnania.net/forum/index.php/topic,32.0.html

Advertisements