«Επισημάνσεις και προβληματισμοί στη δικονομική εφαρμογή του Ν. 3869/2010» (ευθυνη εγγυητη κλπ) – Γεωργίου Τσίρη


«Επισημάνσεις και προβληματισμοί στη δικονομική εφαρμογή του Ν. 3869/2010» (ευθυνη εγγυητη κλπ) – Γεωργίου Τσίρη

  1. Εισαγωγή

1.1

Ο διαρκής και καθημερινός διάλογος μεταξύ των συναδέλφων δικηγόρων, αλλά και η ύπαρξη πλήθους ερωτημάτων σχετικών με τον 3869/2010 αποδεικνύει την αναγκαιότητα της σημερινής ημερίδας, αλλά πολύ περισσότερο την αναγκαιότητα συνεχούς διαλόγου και ανταλλαγής απόψεων ολόκληρου του Νομικού κόσμου σχετικά με τον νέο στην Ελλάδα θεσμό, της ρύθμισης για την αντιμετώπιση της υπερχρέωσης φυσικών προσώπων

Η υπερχρέωση των ιδιωτών εξελίχθηκε με ιδιαίτερη ένταση από το 2000 και μετά και αποτελεί για την ελληνική πραγματικότητα ένα νέο σχετικώς φαινόμενο που ο Νόμος επιχειρεί να αντιμετωπίσει .

Η ελληνική κοινωνία ,η οποία για ολόκληρη την μεταπολεμική περίοδο δεν ήταν εξοικειωμένη με την λογική της δανειοδότησης ,αλλά απεναντίας με την λογική της αποταμίευσης, υπερχρεώθηκε κατά κύριο λόγο από καταναλωτικά και στεγαστικά δάνεια αλλά και από υπεραναλήψεις μέσω πιστωτικών καρτών, προκειμένου να «ανταποκριθεί» στην γενικευμένη και στοχευμένη ακόμα παρόρμηση για κατανάλωση ως εργαλείο ανάπτυξης.

Η καταναλωτική μανία που κυρίευσε από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 μεγάλη μερίδα των πολιτών και η ας μην κρυβόμαστε η σε μεγάλο βαθμό ανευθυνότητα πολλών από τους υπερχρεωμένους πολίτες οδήγησε σε υπερβολικό δανεισμό.

Από την άλλη πλευρά  η εκτεταμένη χρηματοδότηση των φυσικών προσώπων και αλόγιστη πρόσβαση των ιδιωτών σε κεφάλαια δανεισμού που κορυφώθηκε την δεκαετία του 2000 και η οποία κατά την ηπιότερη έκφραση «ενθαρρύνθηκε» άλλως «επιβλήθηκε» διαμέσου των επιθετικών και προωθητικών πολιτικών των πιστωτικών ιδρυμάτων,επέτεινε ακόμα περισσότερο την υπερχρέωση των ιδιωτών.

Η απότομη προσγείωση της Ελληνικής οικονομίας στα μετά το 2009 δεδομένα και κρίση που διερχόμαστε, η εκτόξευση της ανεργίας και η απώλεια εισοδήματος σε ποσοστό που προσεγγίζει το 40% οδήγησαν πολύ μεγάλο αριθμό δανειοληπτών σε πλήρη αδυναμία να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις και στην κατακόρυφη αύξηση των ληξιπροθέσμων δανείων.

Η ρύθμιση επομένως των οφειλών του υπερχρεωμένου οφειλέτη κατέστη αδήριτη ανάγκη από την στιγμή κατά την οποία το φαινόμενο απέκτησε τόσο μεγάλες διαστάσεις , σε συνδυασμό με την αναγκαιότητα επανένταξης των υπερχρεωμένων πολιτών στην συναλλακτική και κοινωνική ζωή, καθώς είναι γενική παραδοχή ότι η συναλλακτική πίστη έχει πλέον κλονιστεί σοβαρά με παρενέργειες σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής.

(Χαρακτηριστικό παράδειγμα που ζούμε καθημερινά κατά τον χειρισμό των υποθέσεών μας ,η πλήρης αδυναμία εκτέλεσης σε απαιτήσεις και οφειλές μεταξύ ιδιωτών –λόγω υπερχρέωσης σε πιστωτικά ιδρύματα- που έχουν οδηγήσει στην πλήρη κατάρρευση της συναλλακτικής πίστης)

 Για τον λόγο αυτό ο νόμος αυτός δεν αποτελεί προσωρινό και πρόσκαιρο νομοθέτημα αλλά εγκαθίσταται πλέον ως έχον μόνιμο χαρακτήρα με σκοπό την μόνιμη αντιμετώπιση της υπερχρέωσης γεγονός που επιβεβαιώνεται και από την διεθνή εμπειρία και την διάρκεια σχετικών νομοθετημάτων σε άλλες χώρες.

Η διαδικασία του 3869 αποσκοπεί στην επάνοδο σε συμβατική ισορροπία και στον δίκαιο καταμερισμό ευθυνών. Στην ουσία δεν λειτουργεί με σκοπό να διαγράψει και να εξαφανίσει τις οφειλές όπως πολλοί κακώς πιστεύουν αλλά στην ουσία να αποδώσει στους πιστωτές αυτά που πραγματικά μπορούν οι οφειλέτες να δώσουν ,εξασφαλίζοντας σε αυτούς μια νέα αρχή.

1.2

Ο 3869/2010 εισήχθη χωρίς ανάλογο προηγούμενο στην ελληνική πραγματικότητα και υπό την πίεση άμεσης ανακούφισης των υπερχρεωμένων πολιτών καθώς έπρεπε με πρωτοφανή βιαιότητα να προσαρμοστούν στα δεδομένα της ύφεσης ,χωρίς ουδέποτε να έχουν προειδοποιηθεί γι ‘αυτό.

Για τον Νομικό κόσμο της χώρας η εισαγωγή του νέου νόμου , αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί ένα νέο πεδίο δικηγορικής δραστηριότητας ,με πολλές ιδιαιτερότητες ,με συνδυασμό διατάξεων και διαδικασιών (προσωρινή προστασία-Ασφ Μέτρα,- οριστική ρύθμιση εκούσια)  και διαφορετικά στάδια (στάδιο εξωδικαστικού αρχικά συμβιβασμού, δικαστικού συμβιβασμού, δικαστικής ρύθμισης).

Καθημερινά αντιμετωπίζουμε αιτήματα πολιτών για συνδρομή , ενώ οι αιτήσεις των υπερχρεωμένων πολιτών έχουν ξεπεράσει πανελληνίως τις 80.000.

Κατά την εφαρμογή του 3869 προ της τροποποίησης που επήλθε με τον 4161/2013 και για το στάδιο του εξωδικαστικού συμβιβασμού τα ερωτήματα των πολιτών στον δικηγορικό σύλλογο Πατρών ήταν καθημερινά ,ενώ οι αιτήσεις  των πολιτών στην Γραμματεία μας για συνδρομή από μέλη μας  στον εξωδικαστικό ξεπέρασαν τις 250.

Καθημερινά δε μέσω του προγράμματος νομικής βοήθειας , άποροι συμπολίτες μας προσέρχονται για την συνδρομή μας και τον χειρισμό τέτοιων υποθέσεων.

Στο σημείο αυτό πρέπει να τονισθεί ότι η εισαγωγή του 3869 σε συνδυασμό με την επιτακτική ανάγκη των πολιτών να ρυθμίσουν τις οφειλές τους και την πλήρη αδυναμία να ανταπεξέλθουν στις απολύτως αναγκαίες βιοτικές δαπάνες ,οδήγησε πολλούς επιτηδείους να εμφανιστούν ως μεσσίες που θα εξαφάνιζαν με μαγικό ραβδί τα χρέη των πολιτών εν μια νυκτί.

Είναι γνωστή σε όλους η ύπαρξη «σκοτεινών» γραφείων ,εταιριών και προσώπων που με την επικάλυψη είτε ενός σωματείου ή ενώσεως προσώπων ,επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την ανάγκη και την απόγνωση πολιτών  ,παρέχοντας «δικηγορικές υπηρεσίες» και κερδοσκοπώντας εις βάρος τους με επιζήμια για τους πολίτες αποτελέσματα .

Μέσω διαφημίσεων, δημοσιεύσεων, διανομή φυλλαδίων κλπ. καταχωρίσεων στο τοπικό έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο, συστηματικά καλούν τους δανειολήπτες να προσέλθουν στα γραφεία τους, παραπλανώντας τους και υποσχόμενοι να προσφέρουν όλες εκείνες τις υπηρεσίες που από τον νόμο προβλέπονται να υλοποιούνται από δικηγόρους, αφού αποτελούν παροχή νομικών υπηρεσιών.

Με τον τρόπο αυτό τα εν λόγω γραφεία παρέχουν και προσφέρουν απροκάλυπτα δικηγορικές υπηρεσίες, κατά τρόπο παράνομο, καθώς διαφημίζουν ενέργειες (σύνταξη- αποστολή εξωδίκων, κατάθεση δικογράφων και υποστήριξη αυτών στα Δικαστήρια) που ανήκουν αποκλειστικά και μόνο στο αντικείμενο του δικηγορικού λειτουργήματος. Το κυριότερο όμως με τις παραπάνω ενέργειές τους εξαπατούν τους πολίτες υποσχόμενοι ότι θα διαγραφούν ολικά τα χρέη τους προς τα πιστωτικά ιδρύματα, αφού προηγουμένως τους υποχρεώνουν να τους καταβάλουν σημαντικά χρηματικά ποσά ως αμοιβή των «γραφείων» τους για τις παρεχόμενες απ’ αυτούς υπηρεσίες, χωρίς βέβαια να ενημερώνουν για τους κινδύνους και τις υποχρεώσεις τους (πχ ρευστοποίηση κλπ)

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Πατρών με πρωτοβουλία του Προέδρου, από την πρώτη στιγμή  και πρώτος από όλους τους δικηγορικούς Συλλόγους, επιχείρησε να προστατεύσει του πολίτες από αυτού του είδους  καπηλεία της ανάγκης τους και πραγματοποίησε και συνεχίζει να πραγματοποιεί καίριες παρεμβάσεις τόσο για την ενημέρωση των πολιτών, όσο και για την τιμωρία όσων αντιποιούνται το δικηγορικό επάγγελμα και παρασιτικά ενεργούν παρέχοντας επικίνδυνες για τους πολίτες συμβουλές και υπηρεσίες.

  Είναι γνωστή σε όλους τόσο η απόφαση ασφαλιστικών μέτρων για την παύση λειτουργίας συγκεκριμένου γραφείου που επέτυχε ο Δικηγορικό σύλλογος Πατρών, όσο και η ποινική καταδίκη  για παραβίαση διατακτικού της άνω απόφασης μελών και υπευθύνων αυτών των γραφείων

1.3

Η σπουδαιότητα του 3869/2010 για τον νομικό κόσμο και ο προβληματισμός που έχει εισαγάγει  κατά την καθημερινή πρακτική άσκηση από όλους μας είναι αυταπόδεικτα. .

Παρά το γεγονός λοιπόν, ότι η διαδικασία ρύθμισης του 3869 εντάσσεται στην εκουσία δικαιοδοσία, δεν θα ήταν αδόκιμο να ισχυριστεί κανείς , κάνοντας μια δικονομική υπέρβαση, ότι στο μυαλό και στην καθημερινή πρακτική των συναδέλφων έχει εισαχθεί στην ουσία μια καινούρια διαδικασία αυτή του 3869 – αυτή των υπερχρεωμένων.

  Καθημερινά ανταλλάσουμε απόψεις και αναζητούμε λύσεις για θέματα που μας απασχολούν, συζητάμε αποφάσεις που εκδίδονται και παρακολουθούμε την ερμηνεία του Νόμου μέσα από την Νομολογία των δικαστηρίων μας.

Είναι ευτύχημα ότι το Ειρηνοδικείο Πατρών ,είναι από τα Ειρηνοδικεία που έχουν αντιμετωπίσει σωρεία διαφορετικών υποθέσεων ,εκδίδοντας αποφάσεις που έχουν δημοσιευθεί και έχουν τύχει αναγνώρισης από τον Νομικό κόσμο και επιλύοντας ερμηνευτικά ζητήματα του 3869/2010.

Το σημαντικότερο όμως για μένα είναι ότι οι δικαστές του Ειρηνοδικείου Πατρών έχουν ανοικτές τις πόρτες των γραφείων τους για όλους τους συναδέλφους και στα τρία χρόνια λειτουργίας του θεσμού, έχουν αποδείξει ότι είναι στην διάθεσή μας  να συζητήσουν και άλλοτε να δώσουν λύση σε απορίες, άλλοτε να διευκρινίσουν και να αιτιολογήσουν μια δικαστική απόφαση.

Θεωρώ υποχρέωσή μου να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τον Πρόεδρο κο Γρηγόριο Κομπολίτη , ο οποίος έχει συμβάλλει ιδιαίτερα στην ενημέρωση και την ερμηνεία του 3869/2010, και στην διοργάνωση της σημερινής ημερίδας. Επιμελήθηκε δε την συλλογή σημαντικών αποφάσεων του Ειρηνοδικείου Πατρών ,τις οποίες οι συνάδελφοι των Πατρών έχετε λάβει ήδη στα e-mail σας και μπορείτε να τις λάβετε και από τα γραφεία του Δ.Σ. Στις αποφάσεις αυτές αντιμετωπίζονται μια σειρά από δικονομικά ζητήματα ,τόσο κατά το στάδιο της Προσωρινής διαταγής όσο και κατά το στάδιο της οριστικής ρύθμισης  .

Παρόλα αυτά και ιδιαίτερα μετά την τροποποίηση που επέφερε ο 4161/2013 υπάρχουν δικονομικά, αλλά και ουσιαστικού δικαίου ζητήματα που απαιτούν εκτενέστερής ανάλυσης και διευκρίνησης  και που συνοπτικά θα ήθελα να σας παρουσιάσω.

2. ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΑ – ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ 3869/2010

 Θα επιχειρηθεί να κωδικοποιήσουμε κάποια βασικά ερωτήματα και προβληματισμούς  που  με την βοήθεια των συναδέλφων έχω συγκεντρώσει και εκτιμώ πως απασχολούν τους περισσότερους από εμάς. Είναι προφανές ότι δεν μπορεί να καλυφθεί το σύνολο των ζητημάτων που ανακύπτουν  τα οποία θα μπορούσαν να αποτελούν από μόνα τους αντικείμενο ξεχωριστής εισήγησης, αλλά απλά να δοθεί το έναυσμα για τις ερωτήσεις που θα έχετε όλοι στην συνέχεια την δυνατότητα να υποβάλλετε.

1

  • Επιδόσεις- Προθεσμίες επίδοσης και κατάθεσης παρατηρήσεων

Πλέον δεν προβλέπονται ευθέως συνέπειες για την μη εμπρόθεσμη υποβολή παρατηρήσεων από πλευράς των πιστωτών.

Ωστόσο η ορολογία «πρέπει» και «οφείλουν» υπονοεί όμως ζήτημα παραδεκτού η συναίνεσης αντίστοιχα;

Αναφορικά με την επίδοση της αίτησης τίθεται πλέον και η υποχρέωση επίδοσης της αίτησης και στους εγγυητές εντός 15 ημερών από την κατάθεση.

  • ΑΝ Ο ΕΓΓΥΗΤΉΣ ΕΝΌΣ ΔΆΝΕΙΟΥ ΈΧΕΙ ΚΑΤΑΘΈΣΕΙ ΚΟΙΝΌ ΔΙΚΌΓΡΑΦΟ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΩΤΟΦΕΙΛΈΤΗ ΡΥΘΜΊΣΕΩΣ ΤΩΝ ΔΑΝΕΊΩΝ ΤΟΥΣ (ΠΧ. ΣΎΖΥΓΟΙ), ΟΦΕΊΛΕΙ Ο ΠΡΩΤΟΦΕΙΛΕΤΗΣ ΝΑ ΕΠΙΔΏΣΕΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΉ ΑΊΤΗΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΟΜΌΔΙΚΟ ΕΓΓΥΗΤΉ ΤΟΥ Η ΔΕΝ ΕΊΝΑΙ ΑΠΑΡΑΊΤΗΤΟ ΑΠΌ ΤΗ ΣΤΙΓΜΉ ΠΟΥ ΟΎΤΩΣ Η ΆΛΛΩΣ Ο ΕΓΓΥΗΤΉΣ ΘΑ ΠΑΡΕΥΡΕΘΕΊ ΩΣ ΔΙΆΔΙΚΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΏΣ ΟΡΙΣΘΕΊΣΑ ΔΙΚΆΣΙΜΟ ΤΟΥ ΑΡΜΟΔΊΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΊΟΥ; ΕΠΊΣΗΣ, ΤΙ ΣΥΜΒΑΊΝΕΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΊΠΤΩΣΗ ΧΩΡΙΣΤΏΝ ΔΙΚΟΓΡΆΦΩΝ ΣΥΖΎΓΩΝ ΠΟΥ ΛΑΜΒΆΝΟΥΝ ΚΟΙΝΈΣ ΔΙΚΑΣΊΜΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΙΤΉΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΣΥΝΕΚΔΙΚΆΖΟΝΤΑΙ (ΩΣ ΕΠΊ ΤΟ ΠΛΈΙΣΤΟΝ).

2

Απαγόρευση μεταβολής πραγματικής και νομικής κατάστασης περιουσίας αιτούντων

–  Εμφανίζεται σε δύο άρθρα: 4 παρ. 3 (με την κατάθεση της αίτησης) και 6 παρ. 1 και 5 (αναστολή εκτελεστικής διαδικασίας). Τι γίνεται στην περίπτωση όταν κάποιος ο οποίος έχει υπαχθει ( ή έχει λάβει προσωρινή διαταγή) στον Ν 3869/10 είναι κύριος μιας κατοικίας (πρώτης), και αποφασίζει να μεταβιβάσει (δια πωλήσεως π.χ.) την πλήρη κυριότητα του άνω περιουσιακού του στοιχείου; Είναι άκυρη η σύμβαση της πωλήσεως δεδομένης της ρητής απαγόρευσης μεταβολής της πραγματικής και νομικής της περιουσίας του αιτούντος; Προστατεύεται ο αγοραστής; Υπάρχει δημοσιότητα στο ποιος έχει υπαχθει στον άνω νομό, ώστε ο αγοραστής να είναι καλόπιστος η κακόπιστος τρίτος ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΥΧΟΝ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ; ΑΠΟΛΥΤΗ Η ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ; ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΕ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ, ΡΟΛΟΣ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΩΝ.

– Οι μεταβιβάσεις ακινήτων ή και δικαιωμάτων και η ευθύνη των καλόπιστων αποκτώντων . Πχ μεταβίβαση ψιλής κυριότητας σε ανήλικο, με δικαίωμα επικαρπίας σε οφειλέτη που υπάγεται στην ρύθμιση

3

  • ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΚΑΤΑΔΙΩΚΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 6

Με το 4161/2013 και την διάταξη του άρθρου 4-3 τίθεται εκ του νόμου ανασταλτικό αποτέλεσμα και δεν επιτρέπεται η λήψη καταδιωκτικών μέτρων

Με την διάταξη του άρθρου 6 ο οφειλέτης κατά (ή μετά; Ανάγκη για διευκρίνιση της γραμματικής διατύπωσης) την ημέρα επικύρωσης μπορεί να ζητήσει από το αρμόδιο δικαστήριο την αναστολή της εκτελεστικής διαδικασίας

Η αναστολή του άρθρου αυτού αποτελεί πλέον αυτοτελή νομική βάση ασκήσεως αιτήσεως αναστολής ή απαιτείται κάποια από τις αναστολές που προβλέπονται στον Κπολδ (781,938,632,2) και η εν λόγω διάταξη χρησιμοποιείται για την ουσιαστική θεμελίωση του αιτήματος;

4.

  • Αίτηση μεταρρύθμισης και αναστολή εκτέλεσης

Πως αντιμετωπίζεται ο κίνδυνος έκπτωσης του οφειλέτη από την αρχική ρύθμιση ενόσω εκκρεμεί η εκδίκαση αιτήσεως μεταρρύθμισης; εμπεριέχεται η προσωρινή διαταγή στην έννοια της δικαστικής αναστολής του 8 παρ. 6;

(απάντηση απόφαση μεταρρύθμισης 153/2013 με την οποία έγινε δεκτή η αίτηση αναστολής)  Σε σχετικά προβαλλόμενη ένσταση από πιστώτρια τράπεζα κατά την συζήτηση προσωρινής διαταγής επί αιτήσεως μεταρρύθμισης ,απορρίφθηκε η ένσταση αυτή.  {153/2013}

  • συσχέτιση αίτησης μεταρρύθμισης  με αίτηση έκπτωσης από πιστωτή. συνιστά ένσταση εκκρεμοδικίας;
  • Περαιτέρω με την θέσπιση υποχρέωσης μηνιαίων καταβολών μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης του άρθρου 5-2 , ο οφειλέτης υποχρεούται να καταβάλει το ποσό αυτό και ως αντιστάθμισμα της αναστολής καταδιωκτικών μέτρων. Σε περίπτωση που ο οφειλέτης καθυστερεί υπαιτίως (ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΥΠΑΙΤΙΩΣ;;;;ΑΝ ΔΗΛ. ΕΧΕΙ ΕΠΕΛΘΕΙ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΠΟΥ ΚΑΘΙΣΤΟΥΝ ΑΔΥΝΑΤΗ ΤΗΝ ΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΠΛΗΝ ΟΜΩΣ ΔΕΝ ΑΣΚΕΙ Ο ΟΦΕΙΛΕΤΗΣ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΗ ΑΙΤΗΣΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΕΙΝΑΙ ΥΠΑΙΤΙΟΣ Η ΟΧΙ;;;) την καταβολή των δόσεων αυτών για διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών εφαρμόζεται αναλογικά το 11.2 .
  • (Παράδειγμα : υποχρέωση καταβολής προσωρινά ποσού 1500€ Αδυναμία καταβολής και έκπτωση (από την προσωρινή ρύθμιση ή από την αίτηση υπαγωγή;). Υπάρχει η δυνατότητα αφενός μεταρρύθμισης ή ανάκλησης; Πως προστατεύεται?)

ΣΥΝΕΠΕΙΑ: Στην περίπτωση αυτή η συνέπεια είναι η έκπτωση από την προσωρινή ρύθμιση ήτοι από την προστασία αναστολής καταδιωκτικών μέτρων; Ή απόρριψη και η έκπτωση από την αίτηση υπαγωγής της αίτησης (Βενιέρης) . Να διευκρινιστεί.

Μπορεί ο οφειλέτης να ζητήσει με άλλο τρόπο την αναστολή καταδιωκτικών μέτρων;

Η άποψή μου στο συγκεκριμένο ζήτημα είναι ότι δεν χωρεί σε καμία περίπτωση θέμα έκπτωσης από την αίτηση υπαγωγής. Πρόκειται για μια κακή διατύπωση (η  αναλογία στην 11-2 που ορίζει έκπτωση) η οποία μπορεί να επιφέρει σύγχυση ως προς τις συνέπειες. Η μόνη συνέπεια που θα μπορούσε να γίνει δεκτό ότι εννοεί ο νομοθέτης ,είναι η έκπτωση από την προσωρινή ρύθμιση με την οποία αναστέλλεται η εκτέλεση και ως αντιστάθμισμα της οποίας καλείται να καταβάλει προσωρινά τις μηνιαίες καταβολές.

ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ ΠΡΟΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΤΟ ΟΤΙ Η ΕΚΠΤΩΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 9 ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΧΡΕΗ ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ ΤΗΝ ΕΞΑΙΡΕΣΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ. ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ Η ΜΗ ΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΔΙΑΤΑΓΗΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΚΑΤΑΒΟΛΕΣ, ΟΤΑΝ ΑΥΤΕΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ, ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΣΟΒΑΡΟΤΕΡΗ ΑΠΟ ΑΥΤΗ ΤΗΣ ΜΗ ΤΗΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΡΙΣΤΙΚΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ;;;;;

Τέλος, για τις αιτήσεις που υποβλήθηκαν μετά την ισχύ του 4161/2013, οι συνέπειες της μη καταβολής είναι σαφείς, (ευθεία παραπομπή του 5 παρ. 2 στο 11 παρ. 2). Για τις προγενέστερες του 4161 αιτήσεις το άρθρο 19 του 4161/2013 παραπέμπει μεν στην υποχρέωση καταβολής του 5 παρ. 2 αλλά όχι στις συνέπειες. ΠΟΙΑ Η ΑΠΟΨΗ  ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΚΠΤΩΣΗΣ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΔΙΩΚΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ;

5.

Άρθρο 9 παρ. 4

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ

Εδώ αξίζει να γίνει μια ιδιαίτερη αναφορά σχετικά με τις καταβολές στις οποίες υποχρεούται και την προβληματική διάταξη του άρθρ. 9 παρ. 4. Η τροποποίηση του Ν 3869/2010 δια του Ν 4161/2013 εισήγαγε το άρθρο 9 παρ. 4.

Σύμφωνα με αυτό, σε περίπτωση που οι, κατά την παρ. 2 του άρθρου 5 του ν. 3869/2010, πραγματοποιηθείσες καταβολές στους πιστωτές υπολείπονται αυτών που ορίζονται με την οριστική απόφαση του δικαστηρίου κατά τα άρθρα 8 παρ. 2 ή 9 παρ. 2, ο οφειλέτης υποχρεούται να εξοφλήσει το ποσό της διαφοράς που υπολείπεται. Το ποσό που προκύπτει αποπληρώνεται εντόκως μέσα σε ένα έτος από τη λήξη των καταβολών του άρθρου 8 παρ. 2 και του άρθρου 9 παρ. 2 με επιτόκιο αυτών των Πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προσαυξημένο κατά δυόμιση εκατοστιαίες μονάδες.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

Π.Χ. ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΔΙΑΤΑΓΗ ΤΟ 2013: ΟΡΙΖΕΙ 50 ΕΥΡΩ ΔΟΣΗ

ΔΙΚΑΣΙΜΟΣ ΤΑΚΤΙΚΗ ΤΟ 2019: ΟΡΙΖΕΙ 100 ΕΥΡΩ ΔΟΣΗ με βαση το 8-2

ΑΡΑ ΔΙΑΦΟΡΑ 50 ΕΥΡΩ

ΑΡΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΒΑΛΕΙ ΣΕ ΕΝΑ ΕΤΟΣ: 50 (ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΜΗΝΑ) Χ 60 ΜΗΝΕΣ (ΑΣ ΠΟΥΜΕ 5 ΕΤΗ ΟΤΙ ΜΕΣΟΛΑΒΟΥΝ) = 3000 ΕΥΡΩ ΣΕ ΕΝΑ ΕΤΟΣ (ΚΙ ΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΝΟΥΝ ΤΑ ΠΟΣΑ ΤΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ ΤΟ ΠΟΣΟ ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗΣ ΜΕΣΑ ΣΕ ΕΝΑ ΕΤΟΣ, ΙΔΙΩΣ ΑΝ ΟΙ ΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΔΙΑΣΩΣΗ ΚΥΡΙΑΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ.

ΣΤΟ ΠΙΟ ΠΑΝΩ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: ΔΟΣΗ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ 50 ΕΥΡΩ

ΔΟΣΗ ΔΙΑΣΩΣΗΣ ΚΥΡΙΑΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: 250 ΕΥΡΩ 9-2

ΔΙΑΦΟΡΑ 200 ΕΥΡΩ

ΑΡΑ 200 Χ 60 = 12.000 ΕΥΡΩ ΕΝΤΟΚΑ ΣΕ ΕΝΑ ΕΤΟΣ!!!!)

Η διάταξη είναι προβληματική στο βαθμό που οδηγεί σε ένα είδος κύρωσης του οφειλέτη, παρά το γεγονός ότι συμμορφώθηκε και κατέβαλλε ότι του επέβαλλε ο Δικαστής σύμφωνα με το  άρθρο 5 παρ. 2 εκτιμώντας πραγματικά περιστατικά που υπήρχαν τη στιγμή της συζήτησης ενώπιον του Δικαστή.

Αυτά τα πραγματικά περιστατικά μπορεί να έχουν μεταβληθεί και π.χ. στην προσωρινή διαταγή του άρθρου 5 παρ. 2 ο οφειλέτης να ήταν άνεργος ή με μικρά εισοδήματα αλλά στην κύρια δίκη να είχε εισοδήματα υψηλότερα.

Η έκδοση οριστικής απόφασης με βάση τα υψηλότερα εισοδήματα  όμως δεν πρέπει να δικαιολογεί την πληρωμή από τον οφειλέτη της διαφοράς, καθώς κατά τη συζήτηση της προσωρινής διαταγής ελήφθησαν δικαίως υπόψη τα πραγματικά εισοδήματά του.

Είναι προφανές ότι ο νομοθέτης με αυτήν τη διάταξη  θεωρεί δεδομένη την σύντομη  χρονικά  απόσταση μεταξύ  προσωρινής διαταγής και κυρίας δίκης, κάτι που όμως αποτελεί ουτοπία με τα μέχρι σήμερα δεδομένα στα Ειρηνοδικεία ιδιαίτερα των μεγάλων αστικών κέντρων.

Κατά συνέπεια θα πρέπει να εξετάσουμε ιδιαίτερα την ερμηνεία της διάταξης αυτής κατά τρόπο που να μην αποβαίνει σε δυσμενή αποτελέσματα για τους οφειλέτες.

Κατά την γνώμη μου θα πρέπει να ερμηνεύεται η διάταξη αυτή επιβολής αποπληρωμής της διαφοράς, μόνο αν δικαιολογείται κύρωση και προκύπτει ότι οι καταβολές εκ του άρθρου 5 παρ. 2 ορίστηκαν μικρότερες λόγω δικονομικής συμπεριφοράς του οφειλέτη που οδήγησε σε διάταξη δόσεων μικρού ύψους (π.χ. αύξηση βιοτικών αναγκών). Αφετέρου, πρέπει να εφαρμόζεται υπό το πρίσμα του άρθρου 8 παρ. 5, σύμφωνα με το οποίο ο οφειλέτης δεν πρέπει να καλείται σε καταβολές δόσεων, τις οποίες αδυνατεί για αντικειμενικούς λόγους να αποπληρώσει.

 Ιδιαίτερα προβληματικό είναι και το γεγονός ότι η σύμφωνα με την διάταξη, «η διαφορά  καταβάλλεται εντόκως σε ένα έτος από τη λήξη των παραπάνω καταβολών».

Η φράση «εντόκως … από τη λήξη των καταβολών» επιτρέπει την ερμηνεία ότι η αποπληρωμή πρέπει να γίνει μέσα σε δώδεκα μήνες από τη λήξη των καταβολών των παραπάνω άρθρων αλλά και ότι η τοκοφορία αρχίζει από τη λήξη των καταβολών των παραπάνω άρθρων. Διαφορετικά ο οφειλέτης θα καταδικάζεται σε αποπληρωμή τόκων επί π.χ. τριάντα πέντε έτη, δηλαδή μέχρι να ολοκληρώσει την πληρωμή κατά το άρθρο 9 παρ. 2, γεγονός που θα αυξάνει υπέρμετρα την διαφορά.

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

Τέλος ,σημαντικό ερώτημα και ζήτημα που τίθεται είναι οι συνέπειες παράβασης αυτής της διάταξης.

Κατά την γνώμη μου ο οφειλέτης που δεν αποπληρώνει το παραπάνω ποσό εντός ενός έτους σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ. 4 δεν πρέπει να  αντιμετωπίζει την έκπτωσή του από την συνολική διαδικασία κ ρύθμιση, παρά μόνο τον κίνδυνο αναγκαστικής εκτέλεσης κατά της κύριας κατοικίας του. Αυτό προκύπτει καταρχάς από το γράμμα του νόμου.

Η απαλλαγή του οφειλέτη και των χρεών του επέρχεται ρητώς κατά το άρθρο 11 παρ.1, εφόσον αυτός εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του ¨ που επιβάλλονται με την απόφαση που εκδίδεται σε εφαρμογή των παραγράφων 2, 4 και 5 του άρθρου 8, με την επιφύλαξη των όσων ορίζονται στην παράγραφο 6 του άρθρου 4 και στην παράγραφο 2 του άρθρου 9 ¨.

Δεν γίνεται  επομένως καμία αναφορά στην εκπλήρωση της υποχρέωσης του άρθρου 9 παρ.4 ως προϋπόθεσης απαλλαγής του οφειλέτη.

Ήδη στο κεφάλαιο περί των καταβολών του άρθρου 9 παρ.2 έχει καταγραφεί η απολύτως κρατούσα άποψη, ότι ούτε οι καταβολές του αρ.9 παρ.2 δεν επηρεάζουν την απαλλαγή από τα χρέη κατά το άρθρο 11 παρ.1.

Μόνο η ανατροπή διάσωσης της κύριας κατοικίας μπορεί να επέλθει λόγω μη συμμόρφωσης στις καταβολές του άρθρου 9 παρ.2. Το ίδιο ισχύει και για τις καταβολές του άρθρου 9 παρ.4.

Δεν είναι λοιπόν δυνατή η έκπτωσή του από τη διαδικασία αν δεν καταβάλλει το ποσό του άρθρου 9 παρ.4. Μόνη συνέπεια είναι η ανατροπή διάσωσης της κυρίας κατοικίας του, για αυτό άλλωστε συστηματικά έχει τεθεί η παραπάνω διάταξη μετά την παρ.2 του άρθρου 9  περί της εξαίρεσης της κύριας κατοικίας του οφειλέτη από την εκποίηση.

Ο νομοθέτης επέλεξε να εντάξει τη συγκεκριμένη διάταξη στο άρθρο περί της εκποίησης της περιουσίας του οφειλέτη και με αυτόν τον τρόπο γίνεται σαφές, ότι ο οφειλέτης που δεν αποπληρώνει εντός ενός έτους το ποσό που προκύπτει κατά τα παραπάνω εκ του άρθρου 9 παρ.4, δεν αντιμετωπίζει την έκπτωση από τη διαδικασία ή τη μη απαλλαγή, αλλά μόνο την εκποίηση της κυρίας κατοικίας του. Τα λοιπά περιουσιακά του στοιχεία έχουν εκ της οριστικής απόφασης εξαιρεθεί από την εκποίηση, ενώ η απαλλαγή εκ των χρεών του έχει επέλθει κατά το άρθρο 11 παρ.1.

6

ΠΑΡΑΛΕΙΨΗ ΠΙΣΤΩΤΗ

  • Α) ΒΆΣΕΙ ΑΡΘΡ. 8 § 1 ΌΠΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΉΘΗΚΕ Ο ΟΦΕΙΛΈΤΗΣ ΠΛΈΟΝ ΕΊΝΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΜΈΝΟΣ ΝΑ ΣΥΜΠΕΡΙΛΆΒΕΙ (ΌΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΠΙΣΤΩΤΈΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ). ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΟ ΑΙΤΗΣΗΣ
  • ΒΆΣΕΙ ΌΜΩΣ ΤΟΥ 10 ΠΑΡ. 1 ΕΊΝΑΙ ΑΝΕΙΛΙΚΡΙΝΉΣ Η ΑΊΤΗΣΗ ΑΝ ΠΑΡΑΛΕΙΦΘΟΎΝ ΠΙΣΤΩΤΈΣ. ΑΥΤΌ ΙΣΧΎΕΙ ΜΌΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΠΙΣΤΩΤΏΝ ΤΟΥ 4 ΠΑΡ. 1 Ή ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΈΔΙΟ ΔΙΕΥΘΈΤΗΣΗΣ;;;;

ΠΕΡΙΠΤΩΣΙΟΛΟΓΙΑ

α)Αν σε ένα δάνειο είναι εγγυητής και το δάνειο εξυπηρετείται ¨κανονικά¨ από τον πρωτοφειλέτη, είναι υποχρεωμένος να το συμπεριλάβει στο σχέδιο; Αρκεί η αναφορά στην κατάσταση των πιστωτών;

β) τι γίνεται με τις προ της τροποποιήσεως του νόμου ήδη κατατιθέμενες αιτήσεις στις οποίες δεν έχουν συμπεριληφθεί όλοι οι πιστωτές; (υπενθυμίζω την αρχική πεποίθηση που είχε δημιουργηθεί τόσο από τη ερμηνεία του νόμου, όσο και εκ της νομολογίας ότι ο οφειλέτης έχει το δικαίωμα επιλογής των πιστωτών που θα συμπεριλάβει στην αίτηση ρύθμισης του παρόντος νόμου) ( Αποφάσεις για εγγυητές και εξαίρεση οφειλής).

  • 403/2013 (καθολικότητα πιστωτών)

«…..εφόσον στην υπό κρίση αίτηση δεν συμπεριλήφθηκαν στην ρύθμιση οι οφειλές της αιτούσας προς το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και προς το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο είναι απορριπτέα  ως απαράδεκτη χωρίς να ασκεί έννομη επιρροή ότι οι οφειλές αυτές δεν κατέστησαν ληξιπρόθεσμες, λόγω του τρόπου καταβολής των δόσεων (παρακράτηση από τον μισθό της) δεδομένου ότι δεν επιτρέπεται στον οφειλέτη να κάνει επιλογή μεταξύ των πιστωτών που θα ικανοποιήσει. Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται κατ’ αναλογική εφαρμογή του άρθρου 8 παρ.6 του ν.3869/2010…»

ΟΡΘΟΤΕΡΑ.

  • 408/2013 (Κομπολίτης Αναβολή συζήτησης για κλήτευση πιστωτή) Σε περίπτωση που πιστωτής δεν έχει ενταχθεί στο σχέδιο διευθέτησης του οφειλέτη και δεν έχει  ασκηθεί από αυτόν κύρια παρέμβαση, το δικαστήριο ρυθμίζει και τις απαιτήσεις αυτού κατά το άρθρο 744 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ή διατάζει την κλήτευση του κατά την παράγραφο 3 του άρθρου 748 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ορίζοντας νέα δικάσιμο».

7

ΑΡΘΡΟ 12. ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΙΣΤΩΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΣΥΝΟΦΕΙΛΕΤΩΝ Ή ΕΓΓΥΗΤΩΝ ΤΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΗ

– ΑΠΟΦΑΣΗ 88/2012.

Ένα από τα φλέγοντα ζητήματα που απασχολεί στην εφαρμογή του 3869 είναι τα δικαιώματα των ενέγγυων πιστωτών και έναντι των εγγυητών.

Με τη διάταξη του αρθ. 12 παρ. 1 ν. 3869/10, ορίζεται ότι τα δικαιώματα των πιστωτών έναντι των συνοφειλετών σ’ ολόκληρο και των εγγυητών  δε θίγονται, δηλαδή η απαλλαγή (άφεση χρέους) που επέρχεται με τη δικαστική πιστοποίηση της τήρησης της ρύθμισης (αρθ. 8,9 και 11 του νόμου) ενεργεί υποκειμενικά μόνο ως προς τον οφειλέτη που έχει υπαχθεί και δεν συναπαλλάσσονται οι σ’ ολόκληρο συνοφειλέτες και εγγυητές, οι οποίοι εξακολουθούν να ευθύνονται για το αρχικό ύψος του χρέους.

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει κατ’ αρχάς ότι ο κοινός πιστωτής μπορεί να στραφεί εναντίον του σ’ ολόκληρο συνοφειλέτη ή εγγυητή ακόμη και για το μέρος του χρέους που έχει υπαχθεί στη ρύθμιση του συνοφειλέτη του ή πρωτοφειλέτη.

Η δυνατότητα εξάλλου αυτή αποτελεί συνέπεια της έννοιας της σ’ ολόκληρο ενοχής (βλ. αρθ. 482 ΑΚ), ενώ προβλέπεται ρητά από τη διάταξη του αρθ. 27 ΠτωχΚ(Αρχή του διπλού συνυπολογισμού επί συνοφειλετών του παλιού εμπορικού νόμου).

Όμως σε αντίθεση με τον  ΠτωχΚ, στον οποίο προτάσσεται η ικανοποίηση των πιστωτών με δυσμενείς κατά κανόνα συνέπειες για τον πτωχό και την επιχείρησή του, ο νόμος 3869/10 στοχεύει στη ρύθμιση των χρεών του υπερχρεωμένου οφειλέτη φυσικού προσώπου και της οικογένειάς του, με την απαλλαγή του από το μέρος τους που αδυνατεί να αποπληρώσει και την εξισορρόπηση έτσι της σχέσης ρευστότητας-χρεών, με σκοπό την επανένταξή του στην οικονομική και κοινωνική ζωή.

Εκτός αυτού η ρύθμιση των χρεών στα πλαίσια του ν. 3869/10 καταλαμβάνει ένα μελλοντικό διάστημα κατά κανόνα μεγάλης χρονικής διάρκειας, ιδίως επί ρύθμισης για διάσωση της κατοικίας, που μπορεί να φθάνει τα 20 χρόνια.

Ακόμη θα πρέπει να σημειωθεί ότι στην πλειονότητα των περιπτώσεων συνοφειλέτες σ’ ολόκληρο ή πρωτοφειλέτης-εγγυητής είναι μέλη της ίδιας οικογένειας,  ή πρόσωπα με στενό συγγενικό δεσμό με αποτέλεσμα ο στόχος των ρυθμίσεων του ν. 3869/10, λόγω και των ιδιομορφιών αυτών και ιδιαιτεροτήτων του, θα παρέμενε ανεκπλήρωτος εφόσον γίνει δεκτή η εφαρμογή της πιο πάνω αρχής του διπλού συνυπολογισμού του ΠτωχΚ, αφού κάτι τέτοιο θα είχε ως συνέπεια την υπέρμετρη επιβάρυνση κυρίως της υπερχρεωμένης οικογένειας με τη διπλή εξυπηρέτηση του ίδιου χρέους από περισσότερα μέλη της,

Από την άλλη πλευρά, η παράλληλη καταβολή από τον εγγυητή ή συνοφειλέτη οδηγεί σε αδικαιολόγητο πλουτισμό του πιστωτή και σε ευνοϊκότερη αντιμετώπιση αυτού που θα ενταχθεί στη διαδικασία του ν. 3869/10, έναντι αυτού που δεν εντάσσεται, ο οποίος θα ικανοποιηθεί από οποιονδήποτε αλλά άπαξ, γεγονός που αντίκειται στο σκοπό του ν. 3869/10 (βλ. σε Βενιέρη-Κατσά «ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ Ν 3869/2010» σελ. 360).

Παραπέρα με το ν. 3869/10 θεσπίζεται η ρυθμιστική παρέμβαση του δικαστηρίου στις σχέσεις οφειλέτη πιστωτή με την αλλοίωση του περιεχομένου των αξιώσεων των πιστωτών κατά κανόνα σε βάρος τους και προς όφελος του υπερχρεωμένου οφειλέτη. Έτσι η αρχική αξίωση των πιστωτών μεταπλάσσεται (βλ. σε Κρητικό «Ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων», 2010, σελ. 128),τόσο (συνήθως) ως προς το ύψος της, όσο και ως προς τον τρόπο εκπλήρωσης (τμηματικές καταβολές αρθ. 8 παρ.2 και 9 παρ. 2, προϊόν εκποίησης 9 παρ. 1).

Η απόσβεση του χρέους επέρχεται πλέον σταδιακά με την τήρηση των όρων της ρύθμισης, είτε με την ολοσχερή εξόφληση της παλιάς ενοχής, είτε, και κατά κανόνα, με την μερική εξόφληση της παλιάς ενοχής και τη σύγχρονη απαλλαγή (άφεση χρέους)του οφειλέτη από το υπόλοιπό της.

Ενόψει, λοιπόν, του παραπάνω ιδιομορφιών του νόμου 3869/10 και προκειμένου να είναι αποτελεσματική η ρυθμιστική δικαστική παρέμβαση ώστε να επιτευχθεί η επιδιωκόμενη ελάφρυνση και απεγκλωβισμός των νοικοκυριών από την υπερχρέωση, στην οποία στοχεύουν οι ρυθμίσεις του ν. 3869/10,  θα πρέπει να γίνει δεκτό ότι ηδιαμορφωθείσα νέα κατάσταση με την ένταξη σε ρύθμιση του οφειλέτη, έχει συνέπειες και για το συνοφειλέτη ή εγγυητή, υπό την έννοια ότι δεν μπορεί να εξαναγκαστεί από τον πιστωτή σε εκπλήρωση της αρχικής οφειλής, δικαιούμενος να αντιτάξει αναβλητική ένσταση.

Η δε υποχρέωσή του για εκπλήρωση εξαρτάται πλέον από την εξέλιξη  της ρύθμισης του οφειλέτη, μετά την κατάληξη της οποίας θα γεννηθεί η κατ’ αυτού απαίτηση του πιστωτή, αφού μέχρι τότε τελεί υπό την αίρεση της έκπτωσης ή μη απαλλαγής του οφειλέτη, μετά την οποία  αναβιώνει το χρέος στην αρχική του μορφή, αφαιρουμένων των καταβληθέντων (αρθ. 11 παρ. 3).

Έτσι σύμφωνα με μέρος της νομολογίας στη μεταγενέστερη ρύθμιση του συνοφειλέτη ή εγγυητή δεν θα  ενταχθεί το μέρος του χρέους, που έχει ήδη ενταχθεί στη ρύθμιση του οφειλέτη, παρά μόνο το ποσό για το οποίο απαλλάχθηκε αυτός, λόγω της ευθύνης τους ως προς αυτό κατ’ αρθ. 12 του νόμου, καθώς και τα χρέη προς τους ατομικούς τους πιστωτές. Από το σύνολο λοιπών των χρεών τους, καθώς και το κοινό χρέος θα αφαιρεθεί το ποσό που ορίστηκε προς εκπλήρωση του κοινού χρέους για τον  οφειλέτη που προηγήθηκε η υπαγωγή του σε ρύθμιση.

ΣΧΕΤΙΚΗ Η 88/2012. ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ

ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ Η ΑΠΟΨΗ (ΚΡΗΤΙΚΟΣ)ΟΤΙ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΧΡΕΟΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΠΑΙΝΕΙ ΑΚΕΡΑΙΟ ΣΕ ΚΑΘΕ ΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΥΝΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Η άποψή μου είναι ότι ο νομοθέτης θα έπρεπε να τολμήσει ακόμα περισσότερο στο συγκεκριμένο σημείο και εφόσον η αρχική συμβατική σχέση μεταξύ οφειλέτη και πιστωτή διαπλάθεται, αυτή θα έπρεπε να ακολουθεί και την σχέση εγγυητή και πιστωτή.

Η παράλειψη του Νομοθέτη να μεριμνήσει στο πλαίσιο του Ν.3869/2010, για τον ταυτόχρονο περιορισμό της έκτασης της χορηγηθείσας εγγυήσεως στο ύψος της απαιτήσεως, όπως αυτή θα διαμορφωθεί δυνάμει της εκδοθησομένης δικαστικής αποφάσεως του Ν.3869/2010 για τον πρωτοφειλέτη, έχει ως αποτέλεσμα ο εγγυητής να φέρεται να εγγυάται για δανειακές συμβάσεις και επομένως, για δανειακές απαιτήσεις, οι οποίες κατά το ουσιώδες μέρος τους δεν υπάρχουν πλέον, ή έχουν τροποποιηθεί και μάλιστα, η τροποποίηση κάθε δανειακής συμβάσεως θα έχει επέλθει με δικαστική απόφαση.

ΕΠΙΠΡΟΣΘΕΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΓΥΗΣΗ.

  • Περίπτωση υπερήμερου οφειλέτη και εγγυητή που αδυνατεί να καλύψει την εξ εγγυήσεως οφειλή  : Αυτονόητα μπορεί να υπαγάγει σε ρύθμιση την εξ εγγυήσεως οφειλή.
  • Περίπτωση ενήμερου πρωτοφειλέτη και εγγυητή που αδυνατεί να εξοφλήσει τις δικές του δανειακές υποχρεώσεις και προβαίνει σε ρύθμιση. Θα συμπεριλάβει και την εξ εγγυήσεως ενήμερη οφειλή (εν δυνάμει χρέος;) δεδομένου ότι υπάγεται στην ρύθμιση μόνο για μια φορά ;

–          Πρώτη άποψη: «στην περίπτωση που το χρέος εξυπηρετείται κανονικά από τον πρωτοφειλέτη, τότε το χρέος αυτό δεν μπορεί να ρυθμιστεί μαζί με τα υπόλοιπα χρέη του εγγυητή δεδομένου ότι α) κατ άρθρον 851 ΑΚ η ευθύνη του εγγυητή γεννιέται μονο εφόσον καταστεί υπερήμερος ο οφειλέτης και β) το άρθρ 1 του 3869 μιλά για «μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπροθέσμων οφειλών» σε αντιδιαστολή με το 3παρ 2 του ΠτχΚωδ που περιλαμβάνει και την επαπειλούμενη αδυναμία εκπλήρωσης μελλοντικών οφειλών, διάσταση την οποία σύμφωνα με την αποψη αυτή ο Νομοθέτης δεν ήθελε να εντάξει στον 3869/2010

–          Δεύτερη άποψη : (Βενιέρης Κατσάς) στην περίπτωση που ο εγγυητής έχει περιέλθει σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής των δικών του χρεών , τότε η απαίτηση από την εγγύηση (ενήμερου οφειλέτη) πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ληξιπρόθεσμη και να εντάσσεται και αυτή στην ρύθμιση.

Η αναφορά του αρθρου 1 για το ληξιπρόθεσμο αφορά έστω και μια οφειλή ως προυπόθεση υπαγωγής και ως στοιχείο θεμελίωσης της μόνιμης αδυναμίας

Ποια άποψη είναι ορθότερη;

8.

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΙΔΙΟΤΗΤΑ

  • Χρόνος εμπορικής ιδιότητας: πραγματικό ζήτημα που βασίζεται στην άσκηση εμπορικών πράξεων ή τυπικό που σχετίζεται με κλείσιμο βιβλίων, επιχείρησης κλπ.;;;
  • Κατηγορία φυσικών προσώπων που έχουν μεν εμπορική ιδιότητα πλην όμως λόγω έλλειψης περιουσιακών στοιχείων δε μπορούν να υπαχθούν στις διατάξεις του πτωχευτικού δικαίου; Υπάρχει άποψη περί διεύρυνσης του κύκλου των υπαγόμενων προσώπων ώστε κάθε φυσικό πρόσωπο να δικαιούται διαδικασίας ρύθμισης οφειλών

3. ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Είναι αυτονόητο ότι η συζήτηση γύρω από τον 3869/2010 δεν περιορίζεται στα ζητήματα που περιοριστικά μόνο συγκέντρωσα και συμπεριέλαβα στην εισήγηση αυτή. Το κάθε ένα θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο ξεχωριστής συζήτησης και πολλά άλλα επίσης να συμπεριληφθούν.

Άλλωστε και όλοι οι συνάδελφοι θα έχετε την δυνατότητα να θέσετε τα δικά σας ζητήματα και προβληματισμούς.

Ωστόσο θεωρώ ότι η δυνατότητα της σημερινής ημερίδας  και οι εισηγήσεις και απαντήσεις του κου Κρητικού και του κου Κομπολίτη μόνο χρήσιμα συμπεράσματα και πολύτιμα οφέλη θα έχει για όλους μου.

Ο 3869/2010 και η συζήτηση γύρω από αυτόν δεν περιορίζεται μόνο στο δικονομικό μέρος που ως επιστήμονες που καλούμαστε να  εφαρμόσουμε, αλλά και στη κοινωνική του διάσταση και την σημασία που έχει για τον Έλληνα πολίτη.

Από την ανάλυση και τα συμπεράσματα των ανθρώπων που καθημερινά ασχολούμαστε με τον νέο θεσμό, από τις λύσεις και τις ερμηνείες σε σημαντικά ερμηνευτικά ζητήματα που καλούνται να δώσουν μέσα από ένα ιδιαίτερα βεβαρυμμένο  περιβάλλον ,οι Ειρηνοδίκες και από την επιρροή που θα έχει αυτό στην κοινωνική και οικονομική επανένταξη των υπερχρεωμένων πολιτών θα κριθεί το μέλλον και η αναβάθμιση  του θεσμού.

Δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι ο θεσμός αυτός έχει δεχθεί ουκ ολίγες επικρίσεις και επιθέσεις ακόμα και με αναφορές για την ενδεχόμενη αντισυνταγματικότητά του και δεν θα πρέπει να ταυτιστεί ο θεσμός με άρνηση πληρωμών αλλά με διευθέτηση και ρύθμιση με σκοπό την ομαλή επάνοδο στην οικονομική ζωή.

Θέλω να ευχαριστήσω και προσωπικά τους εκλεκτούς καλεσμένους ομιλητές  για τις παρεμβάσεις τους και αναμένω τις χρήσιμες απαντήσεις τους στις δευτερολογίες τους.

 ΠΗΓΗ

http://www.dspatras.gr/v2/index.php?option=com_content&view=article&id=3761:-l-r-20-2013-&catid=111:2011-05-24-08-47-42&Itemid=634

Advertisements