O ιδιωτικός τομέας θύμα των «μεταρρυθμίσεων» συνεχώς


O ιδιωτικός τομέας θύμα των «μεταρρυθμίσεων» συνεχώς

Του Κωνσταντίνου Παπακασόλα

Από το 2010 που «μπήκαμε στο μνημόνιο» -και χρόνια πριν- πολλοί κόπτονταν -δυστυχώς δήθεν- για «μεταρρυθμίσεις» γενικώς αλλά και ειδικώς, ας  πούμε, στο ασφαλιστικό.

Η έννοια όμως αυτή, παραμένει σταθερά ασαφής, αν όχι παραπλανητική, καθώς υπερφυσικές δυνάμεις καλύπτουν σταθερά έως σήμερα όσα ζητήματα και στρεβλώσεις ΠΡΕΠΕΙ να μεταρρυθμιστούν στη χώρα.

Και στο τέλος, «μεταρρυθμίζονται» κατά κανόνα οι αδύναμοι. Τούτο γιατί οι «μεταρρυθμίσεις» σε μια έννοια και μονό  μπορούν να ερμηνευθούν:

Στη διάχυση περισσότερης ελευθερίας, σε περισσότερη εν τοις πράγμασι κοινωνική (=οικονομική) δικαιοσύνη, σε δικαιότερη ΑΝΑΔΙΑΝΟΜΗ του πλούτου (όπως κι αν αυτός συσσωρεύεται από το κράτος).

Ύστερα από 4 χρόνια λοιπόν θυσιών για τους περισσοτέρους πολίτες (αλλά σε καμία περίπτωση ΟΛΟΥΣ), οπού συνεχώς, «βγαίνουμε» από το μνημόνιο, και «δεν θα χρειαστούν» αλλά μέτρα,  περά από την προφανή αναποτελεσματικότητα κυβερνήσεων και τρόικας  να επαναφέρουν τη χώρα σε δρόμο ασφαλή, έχουμε για πολλοστή φορά στο προσκήνιο ανατροπή της ήδη ακυρωμένης υπόσχεσης ότι «δεν θα πειραχθούν άλλο οι συντάξεις».

Κυβέρνηση και Τρόικα συζητούν με αξιοσημείωτη ψυχραιμία για νέες περικοπές των συντάξεων γήρατος.

Ποιων συντάξεων;  Ούτε του συνόλου των πολλαπλών (2 έως 10 συντάξεις), ούτε των αδικαιολογήτως υψηλών, ούτε των …προώρων (ανθρώπων δηλαδή που δεν βιώνουν γήρας). 

Ποιων συντάξεων λοιπόν; Μα του ΙΚΑ, του ΟΑΕΕ, και συναφών φτωχοδιαβόλων. Δηλαδή των συντάξεων που κυμαίνονται από 400 έως 800 ευρώ. Των συντάξεων που είναι στα όρια της φτώχειας, και που οι δικαιούχοι συνταξιούχοι εργαστήκαν  40 χρόνια, και πλήρωναν και τις εισφορές από την τσέπη τους, στην περίπτωση του ΟΑΕΕ, η από την τσέπη του εργοδότη τους, δηλαδή με πραγματικό χρήμα, και όχι από λογιστικές έγγραφες, αυθαιρέτως υπολογιζόμενες, καθότι υπερβολικά γενναίες όπως αποδείχτηκε από την οικονομική κατάρρευση της χώρας.

«Δεν βγαίνουν» λοιπόν τα νούμερα, και άρα πρέπει να κοπούν οι συντάξεις του ΟΑΕΕ εν προκειμένω,  τουλάχιστον στο βαθμό της επιδότησης τους από τον κρατικό προϋπολογισμό, γιατί μειωθήκαν οι εισπράξεις από τις εισφορές και λοιπά και λοιπά.

Γνωρίζουμε όμως ότι από τον προϋπολογισμό ενισχύονται σχεδόν όλα τα ταμεία, του δε δημοσίου  μάλιστα σε διττή  βάση πάλι από τον προϋπολογισμό, δηλαδή είτε με φόρους είτε με δάνεια, και τα ταμεία αυτά συμβαίνει:

α) να δίνουν συντάξεις μέσου ορού πολύ υψηλότερου από ΙΚΑ και ΟΑΕΕ,
β) να συνταξιοδοτούν σε πολύ μικρότερη ηλικία τους ασφαλισμένους τους και
γ) να επιδοτούνται οι συνταξιούχοι τους σε πολλαπλάσιο βαθμό κατ΄ άτομο, από αυτόν του ΙΚΑ και ΟΑΕΕ.

Στην περίπτωση των «άλλων» ταμείων δηλαδή ενώ τα προβλήματα είναι ακριβώς τα ιδία, και ενώ ΔΕΝ έχουν κατά κυριολεξία εισφορές από εργαζόμενους (όπως ο ΟΑΕΕ, το ΙΚΑ, το ΕΤΑΑ κλπ)  αλλά λογιστικές έγγραφες, και  έχουν χειρότερη αναλογία μάλιστα εργαζομένων προς συνταξιούχους , ενώ τα ταμεία λοιπόν αυτά,  κατά κανόνα του δημοσίου, με στενή η ευρεία έννοια, έχουν τα υψηλοτέρα των προνομιών, βρίσκονται παρολαυτα στο απυρόβλητο από ΤΡΟΙΚΑ και κυβερνήσεως!

Προτιμάται λοιπόν στην πράξη η περικοπή συντάξεων από πολύ πιο ευαίσθητες κοινωνικά ομάδες συνταξιούχων, και μάλιστα, με ΟΡΙΖΟΝΤΙΟ τρόπο περικοπής, που είναι φανερό ότι θα βυθίσει σε δυστυχία τους χαμηλοσυνταξιούχους.

Και αυτό γιατί «συζητείται» πχ  να περικοπούν οι βασικές συντάξεις των 768 ευρώ του ΟΑΕΕ, με την αφαίρεση του ποσού της ενίσχυσης από τον κρατικό προϋπολογισμό, που ανέρχεται στα 200 περίπου ευρώ, και αναλόγως και των μικρότερων.

Που ακόμα και αν ήταν δίκαιο και αναπόφευκτο αυτό, οι περικοπές έπρεπε να είναι ανάλογες με το ύψος σύνταξης, δηλαδή μικρότερες στα χαμηλές και υψηλότερες στις πιο μεγάλες για να μην  κατακρημνίσει εντελώς στη φτώχεια τους μικρομεσαίους συνταξιούχους.

Εδώ χρήζει  βεβαία αναφοράς ότι τα ασφαλιστικά ταμεία  χρηματοδοτούνται  από τον προϋπολογισμό ως έξης: OΓΑ – 6.935 ευρώ/άτομο, ΙΚΑ – 1.192 ευρώ/άτομο, ΝΑΤ – 15.443 ευρώ/άτομο, ΟΑΕΕ 998 (!) ευρώ/άτομο, ΟΤΕ 12.800 ευρώ/άτομο, ΔΕΗ – 24.606 ευρώ/άτομο. ΕΤΑΑ – 0! (http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22768&subid=2&pubid=62987090* στοιχεία δημοσιεύματος 2011).

Την ανισότητα αυτή την έχει ομολογήσει η ίδια πολιτεία επανειλημμένα: «Άλλα τα δικαιώματα των συνταξιούχων του ΙΚΑ και άλλα τα δικαιώματα των συνταξιούχων της ΔΕΗ και του ΟΤΕ.  Άλλη η κατά συνταξιούχο ενίσχυση από τον προϋπολογισμό στο ΙΚΑ και άλλη στον συνταξιούχο των άλλων Ταμείων, της ΔΕΗ και του ΟΤΕ” (http://edoc247.blogspot.gr/2014/10/25_3.html?utm_source=dlvr.it&utm_medium=facebook).

Η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει έτσι μια μακρά παράδοση αδικίας στο ασφαλιστικό, οπού κάποιες ομάδες συνταξιούχων στηρίζονται αναφανδόν περισσότερο από άλλες, και στα χρόνια συνταξιοδότησης, και στις αποδοχές σύνταξης και τώρα πια, είναι έτοιμη να προτείνει μάλιστα η ιδία (!) την μείωση συντάξεων γερόντων, που ήταν ήδη πολύ μικρές.

Το πιο κωμικό είναι ότι σχετικά πρόσφατα η χώρα μας φέρεται να πιέζεται από ΕΕ και Τρόικα να δεχτεί την τήρηση ενός ορισμένου ποσοστού για συνταξιοδοτικές παροχές από το σύνολο του προϋπολογισμού.  Και η κυβέρνηση προσπαθώντας τάχα να τηρήσει το όριο αυτό, συνάμα δαπάνα τις παροχές αυτές, όπως επιθυμεί, και όχι όπως θα επιβαλλόταν.

Ενώ συνεχίζεται  η παράδοση  των προώρων, πολλαπλών και υπέρογκων συντάξεων άλλων κατηγοριών που δεν φαίνεται ούτε για την κυβέρνηση, ούτε για την τρόικα να δημιουργούν πρόβλημα στον προϋπολογισμό.

Και καλά οι ελληνικές κυβερνήσεις, έχουν μακρά παράδοση, η Τρόικα όμως, μετά την συνταγογραφηση σωρείας  αποτυχημένων και ανάλγητων μέτρων, την πανεύκολη αποδοχή όποιων επίσης ανάλγητων «ισοδύναμων» μέτρων πρότειναν οι κοινωνικά ευαίσθητες κυβερνήσεις μας, σοβαρά περιμένει ότι διατηρεί κάποιο βαθμό αξιοπιστίας με το να συζητά με την κυβέρνηση, για «εξορθολογισμο» του ασφαλιστικού, με την καταβύθιση των μικρομεσαίων συντάξεων του ΙΚΑ και του ΟΑΕΕ, που θα οδηγήσει στα τάρταρα της εξαθλίωσης εκατοντάδες χιλιάδες γέροντες;

Και μάλιστα για να χρυσώσουν το χάπι αναφέρουν τη δυνατότητα μείωσης των εισφορών των αυτοαπασχολούμενων από ένα τέτοιο σενάριο, ώστε να αποκτήσουν αποδοχή από τους χιλιάδες εργαζόμενους που αδυνατούν  να πληρώσουν εισφορές, πράγματα που δεν σχετίζονται απόλυτα, καθώς κάποια άλλα ταμεία όπως είδαμε ποσώς τα απασχολεί αν υπάρχουν εισφορές εργαζομένων.

Αν είναι έτσι γιατί δεν προτείνουν και μείωση των συντάξεων στο δημόσιο (ΔΕΚΟ Κλπ) με περικοπή των φορών από τους πολίτες;

Σοβαρά μιλάνε οι τροϊκανοι ότι είναι τόσο τρανταχτό το πρόβλημα του χρηματοδοτικού του ΙΚΑ και του ΟΑΕΕ (όσο και αν μειωθήκαν οι εισπράξεις τους) και δεν είναι:

α) η παροχή υψηλών συντάξεων σε ανθρώπους που έχουν πολύ υψηλό εισοδήματα και καταθέσεις (πχ άνω του ενός εκατομμύριου ευρώ) και που μπορεί να θεσπιστεί ένα μειωτικό πλαφόν (Αυστραλιανό σύστημα) όσο διαρκεί τουλάχιστον η ύπαρξη των υψηλών εισοδημάτων και καταθέσεων τους;

β) η παροχή συντάξεως γήρατος (!) σε ανθρώπους που μονό γεροί δεν είναι και είναι σε απολυτή θέση να εργαστούν;

γ) η παροχή δυο, τριών , τεσσάρων και…έως 10 ταυτοχρόνων συντάξεων σε σωρεία συνταξιούχων ( 929.936  λαμβάνουν 2 συντάξεις, 297.899  λαμβάνουν 3  συντάξεις και   σχεδόν 60 χιλιάδες ακόμη λαμβάνουν από 4 έως 10 συντάξεις ! –Σύστημα «Ήλιος»);

Είναι λοιπόν απαραίτητη η περιστολή δαπανών από τον προϋπολογισμό με οριζόντια επίπτωση στους συνταξιούχους ΙΚΑ και ΟΑΕΕ και δεν είναι «αναπόφευκτη» η συνέχιση παροχών στα υπόλοιπα ταμεία, που μάλιστα,παρέχουν πολύ υψηλότερο μέσο ορό συντάξεων, και που, σε τελική ανάλυση δεν θα βύθιζαν εισοδηματικά τους συνταξιούχους τους στα βάραθρα της φτώχειας;

Το πρόβλημα λοιπόν που πρέπει να «μεταρρυθμιστεί» είναι οι συντάξεις των όντως γέρων συνταξιούχων που όντως κατέβαλλαν υπαρκτές εισφορές, και δεν αναπληρώνονται αυτόματα από τον προϋπολογισμό με λογιστικές έγγραφες, αλλά  η κυβέρνηση εξακολουθεί και η Τρόικα την παρατηρεί να χορηγεί υπέρογκες σε ύψος και αριθμό δικαιούχων συντάξεις που:

α. Δεν έχουν καταβληθεί  σε μεγάλο βαθμό εισφορές πραγματικές, αλλά λογιστικές έγγραφες ύψους ανάλογου της πίεσης συντεχνιών.
β. Δεν το επέτρεπε και δεν το επιτρέπει η δημοσιονομική κατάσταση της χώρας.
γ. Βασίζονται σε άνιση στήριξη κάθε ηλικιακής/επαγγελματικής ομάδας δικαιούχων από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Οι διακρίσεις αυτές, που έχουν δυστυχώς παγιωθεί, παραβιάζουν προκλητικά την αρχή της ισότητας, αναλογικότητας  και  της αξιοπρέπειας για σωρεία τωρινών  συνταξιούχων, που προφανώς αδικούνται από τα προνόμια άλλων συνταξιούχων, ενώ ήδη έχουν διαλύσει την αρχή υποχρέωση αλληλεγγύης των γενεών  στο πρόσωπο της επόμενης γενιάς,  που πληρώνει τεραστία ποσά εισφορών και φορών, ενώ θα λάβει ελάχιστες συντάξεις  : “The present generation of Greeks  ate all  its money  as well as the money of its children and grandchildren”(http://www.stern.nyu.edu/networks/Economides_Greek_Crisis_03152013.pdf)

Είτε οικονομικά,  είτε συνταγματικά, αναλύσει κάνεις την ασφαλιστική πραγματικότητα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι:

α) οι οριζόντιες περικοπές στις περιπτώσεις των μικρομεσαίων συνταξιούχων είναι απαγορευτικές, χωρίς την προστασία των ασθενέστερων εξ αυτών, ώστε καμία σύνταξη κάτω των 900 έστω ευρώ να περικοπεί.

β) οι περικοπές σε ορισμένα μονό ταμεία, που αφήνουν ανέπαφες τις αδικαιολόγητα υψηλές (για τα δεδομένα της κρίσης) συντάξεις άλλων ταμείων – εξίσου η και περισσότερο επιδοτουμένων από τον κρατικό προϋπολογισμό – είναι  παντελώς απαράδεκτες ως εγχείρημα, καθώς θα στερήσουν κάθε ρευστότητα από ήδη πενόμενες τάξεις, ενώ θα διατηρήσουν περισσή άνεση, στις άλλες.

γ) Οι  περικοπές τελικά χρήζουν εφαρμογής στις πολλαπλές συντάξεις, που αφήνουν μεγάλο τελικό άθροισμα απολαβών,  στις πρόωρες συντάξεις,  καθώς μπορεί ο  πρόωρα συνταξιοδοτούμενος να εργαστεί, και σε όσους απολαμβάνουν  ήδη άλλων εισοδημάτων καθώς μπορούν να λαμβάνουν και μικρότερη σύνταξη η ενδεχομένως και καμία ανάγκη να μην την έχουν.

Ουδεμία λοιπόν μεταρρυθμιστική ισχύ θα έχει για την κοινωνία η κατακρήμνιση ισχνών συντάξεων των πολλών επί διατηρήσεως των προνομιούχων, καθότι θα αυξήσει δραματικά την  δυστυχία και τον κοινωνικό αποκλεισμό ενώ θα μειώσει σχεδόν στο μηδέν  την αγοραστική δύναμη και την αξιοπρέπεια των εκατοντάδων χιλιάδων μικρομεσαίων συνταξιούχων του ΟΑΕΕ και ΙΚΑ που αριθμητικά είναι οι περισσότεροι της χώρας.

Θα επιδεινωθεί έτσι η ήδη υπάρχουσα άθλια κατάσταση της χώρας μας που κατ ευφημισμόν πια μπορεί να θεωρείται με τόσες διακρίσεις και φτώχεια κράτος δικαίου και ..δημοκρατία : Το 20% των πλουσιότερων Ελλήνων, έχει 6,6 φορές υψηλότερο εισόδημα από το 20% των φτωχότερων (http://www.thepressproject.gr/article/67822)

Η στάση της ΤΡΟΙΚΑ στο ζήτημα είναι παντελώς απαράδεκτη, καθώς  κοπτεται τάχα για την ανάπτυξη της χώρας κλπ. Την ανθρωπιστική διάσταση μπορεί κάνεις να την παραβλέψει, μιας και μιλάμε για δανειστές της χώρας, ξένους ανθρώπους εν πασει περιπτώσει. Αλλά την καθαρά οικονομική, πια, είναι πολύ εξόφθαλμη να την αγνοήσει κάνεις, ποσό  καταστροφική θα είναι.

Ακόμα και με τη μείωση της είσπραξης εισφορών (λoγω βέβαια των μη εισοδηματικως σχετισμένων εισφορών, και των απαραδέκτων ρυθμίσεων)

α) πάλι δεν παύει το ΙΚΑ και ο ΟΑΕΕ να έχουν εισροή πραγματικών πόρων, ζεστού χρήματος, από τους εργοδότες και εργαζόμενους.
Και αυτό δεν είναι μειονέκτημα, λογω της προσωρινής μείωσης εσόδων, αλλά ΣΤΑΘΕΡΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ σε σχέση με τα αλλά ταμεία.
β) με εξορθολογισμο εισφορών και ρυθμίσεων οι εισπράξεις μπορούν να βελτιωθούν σημαντικά.
γ) τα λοιπά ταμεία, που στηρίζονται κατά κύριο λόγο  σε λογιστικές έγγραφες, δηλαδή προϋπολογισμό και δανεισμό  μειονεκτούν οικονομικά, ενώ και η σχέση εργαζομένων προς συνταξιούχους τους είναι χειρότερη.

Είναι δυνατόν λοιπόν να υπάρχει «κρίση» για ΙΚΑ και OΑΕΕ και να μην υπάρχει για τους υπόλοιπους περιθώριο αποδεκτών θυσιών; Ας μη συνεχιστεί άλλο αυτό το θέατρο συμφερόντων.

Είναι ανεπίτρεπτο να περικόπτονται ήδη χαμηλές συντάξεις τω οντι γερόντων και ανίκανων προς εργασία  κάτω από τα όρια της φορολόγησης (9500 ευρώ για μισθωτούς), της φτώχειας – όπως κι αν αυτά ορίζονται κατ έτος (7178 ευρώ το 2011) – και κάτω από τα όρια των εύλογων  δαπανών διαβίωσης όπως αυτές ορίστηκαν από το Συμβούλιο ιδιωτικού χρέους (682 ευρώ για ένα ενήλικα, 1160 ευρώ για ζευγάρι ενηλίκων) και να παραμένουν αλώβητες δεκάδες χιλιάδες περιπτώσεις στρεβλών συντάξεων και παροχών, που ορίστηκαν εξ αρχής πάνω σε ψεύδη στοιχεία της πραγματικής οικονομίας της χώρας, και παρά την δυσανεξία των πολιτών, που ακόμα και σήμερα καλούνται με την συμμέτοχη τους στο σχηματισμό δημοσίων εσόδων και την αποπληρωμή δανείων να στηρίζουν τις αδικίες αυτές.

Η χώρα μας πρέπει να υιοθετήσει ενιαία όρια συνταξιοδότησης για όλους,ισόποση ενίσχυση κάθε συνταξιούχου γήρατος από τον προϋπολογισμό, ειδικά για όσους κινδυνεύουν να πέσουν κάτω του ορίου της φτώχειας, να διακρίνει όσους πλήρωσαν εισφορές από την τσέπη τους από αυτούς που κατέβαλλαν μηδενικές η ελάχιστες η εικονικές εισφορές-δυσανάλογες  των δυνατοτήτων της χώρας, και να εξασφαλίσει – σε όσους  εργαστήκαν σε πλήρη εργασιακό βίο – μια σύνταξη αξιοπρεπείας και ανταποδοτικότητας τουλάχιστον 800-900 ευρώ.
Οι μονοί συνταξιούχοι που πρέπει να υπάρχουν στη χώρα είναι οι συνταξιούχοι (πραγματικού) γήρατος σε κοινό όριο για όλους  και οι συνταξιούχοι (πραγματικής) αναπηρίας καθώς είναι οι μονοί που ΔΕΝ μπορούν να εργαστούν.

Ειδικά προνόμια πρέπει να απολαμβάνουν μόνο οι εργαζόμενοι σε βαρέα και ανθυγιεινά. Κανένας άλλος.

Η δε διάφορα συντάξεων των προυχόντων της ελληνικής κοινωνίας, πρέπει να μειωθεί δραματικά, ώστε να πάψου να απολαμβάνουν αδικαιολόγητων προνομιών σωρεία αξιωματούχων που  απλώς πέρασαν για λίγο είτε ως διορισμένοι είτε ως εκλεγμένοι στο δημόσιο.

Μόνο αυτές τις «μεταρρυθμίσεις» δεν βλέπουμε να υλοποιεί η τρόικα και η κυβέρνηση όμως…

*Ο κ. Κωνσταντίνος Παπακασόλας είναι δικηγόρος Αθηνών

Advertisements