Krugman: Η απομείωση του ελληνικού χρέους είναι η πλέον συνετή λύση


Krugman: Η απομείωση του ελληνικού χρέους είναι η πλέον συνετή λύση

«Πολλοί πιστεύουν πως τα δάνεια που πήρε η Ελλάδα από το ξέσπασμα της κρίσης και μετά, χρησιμοποιήθηκαν για να επιδοτήσουν τις δαπάνες. Η αλήθεια είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων πήγαν για να πληρωθούν τόκοι και κεφάλαιο του χρέους» αναφέρει σε νέο άρθρο του για την Ελλάδα, στη New York Times, ο Αμερικανός νομπελίστας οικονομολόγος, Πολ Κρούγκμαν και υπογραμμίζει «την ανάγκη η Ευρώπη να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων» και «να αντιμετωπίσει με ρεαλισμό την οικονομική κατάσταση και στην περίπτωση της Ελλάδας».

Ο αρθρογράφος, μεταξύ άλλων, προβάλλει τη θέση ότι «οι Γερμανοί ειδικότερα πρέπει να κάνουν το σωστό και να εγκαταλείψουν τους μύθους και την ηθικολογία», επισημαίνοντας ότι «με την παρούσα κατάσταση, το μόνο που καταφέρνει η Ελλάδα μέσω του διεθνούς δανεισμού είναι να συντηρεί την αποπληρωμή των τόκων και του αρχικού κεφαλαίου».

Επίσης, προτείνει «ως την πλέον συνετή λύση την απομείωση του ελληνικού χρέους και τη θέσπιση μικρότερων και ρεαλιστικών πλεονασμάτων στον προϋπολογισμό της, λύση που θα βοηθήσει και τη νεοεκλεγείσα κυβέρνηση να εκπληρώσει την υπόσχεσή της περί πάταξης της λιτότητας -σε αντίθεση βέβαια με την κρατούσα συλλογιστική/ ηθικολογία της Ευρώπης περί απαίτησης των δανειστών να τηρήσει η Ελλάδα κατά γράμμα τις δεσμεύσεις της».

«Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα τεστ που πρέπει να επιλύσει: αυτό της Ελλάδας», τονίζει ο κ. Κρούγκμαν και προσθέτει:

«Στα πέντε χρόνια που πέρασαν από τότε που άρχισε η κρίση, η καθαρή σκέψη βρίσκεται σε «σύντομο ανεφοδιασμό». Αλλά, αυτή η ασάφεια πρέπει να τερματιστεί, και τα πρόσφατα γεγονότα στην Ελλάδα θέτουν μια θεμελιώδη πρόκληση για την Ευρώπη. Μπορεί να αφήσει κατά μέρος τους μύθους και την ηθικολογία και να ασχοληθεί με την πραγματικότητα, με τον τρόπο που καθορίζουν οι βασικές αξίες της ηπείρου. Αν όχι, τότε το όλο ευρωπαϊκό εγχείρημα -της προσπάθειας οικοδόμησης της ειρήνης και της δημοκρατίας μέσω της κοινής ευημερίας- θα υποστεί ένα φοβερό και ίσως θανάσιμο πλήγμα».

Στη συνέχεια, μεταξύ άλλων, ο νομπελίστας οικονομολόγος υποστηρίζει: «Πολλοί πιστεύουν πως τα δάνεια που πήρε η Ελλάδα από το ξέσπασμα της κρίσης και μετά χρησιμοποιήθηκαν για να επιδοτήσουν τις δαπάνες. Η αλήθεια είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων πήγαν για να πληρωθούν τόκοι και κεφάλαιο του χρέους. Τα τελευταία δύο χρόνια γινόταν μια ανακύκλωση: η ελληνική κυβέρνηση λειτουργούσε ως μεσάζων, με τους πολίτες να βλέπουν την καταστροφική πτώση του βιοτικού επιπέδου τους και να απαιτείται να κάνουν θυσίες προκειμένου να προσφέρουν περισσότερα στο πρόγραμμα που είχε υποβληθεί από τους δανειστές.

Για να καταλάβουμε πώς σκέφτεται η νέα κυβέρνηση αρκεί να σημειώσουμε ότι επιθυμεί να μειώσει το μέγεθος τής συνεισφοράς των πολιτών σε αυτό το πρόγραμμα. Κανείς δεν μιλάει για περισσότερες δαπάνες από όσες χρειάζεται πραγματικά η Ελλάδα. Αυτό που πρέπει να μπει στο τραπέζι είναι να υπάρξουν λιγότερες δαπάνες για τόκους και περισσότερες για αρωγή στους ενδεείς ή σε τομείς όπως η υγειονομική περίθαλψη. Κάτι τέτοιο θα είχε και άμεση συνέπεια στη μείωση της ανεργίας, που έχει φτάσει στο 25%. Η ηθικολογία αρχίζει με το επιχείρημα ότι η Ελλάδα έχει υποχρέωση να πληρώσει τα χρέη της».

Ακολούθως, ο κ. Κρούγκμαν σημειώνει ότι «είναι αλήθεια πως η Ελλάδα την περίοδο 2004-2009 με κεντροδεξιά κυβέρνηση δανείστηκε τεράστια ποσά σε εθελοντική βάση. Αλλά και η Γερμανία με τη σειρά της δάνειζε οικειοθελώς την Ελλάδα. Θα περίμενε κανείς και οι δύο πλευρές να αποδεχθούν το λάθος και να πληρώσουν το τίμημα. Και ενώ ιδιώτες δανειστές έχουν διασωθεί σε μεγάλο βαθμό (παρά το «κούρεμα» του 2012), η Ελλάδα συνεχίζει να πληρώνει».

Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, «τώρα, η αλήθεια είναι ότι κανείς δεν πιστεύει πως η Ελλάδα μπορεί να αποπληρώσει πλήρως το χρέος της. Γιατί λοιπόν να μην αποδεχθούν την πραγματικότητα και να μειώσουν τις πληρωμές έτσι που να μην συνεχιστεί η ατέλειωτη δυστυχία; Είναι στόχος να καταστεί η Ελλάδα ένα παράδειγμα για τους άλλους δανειολήπτες; Αν ναι, τότε τι υποτίθεται πως είναι η ένωση των κυρίαρχων δημοκρατικών κρατών; Εάν είχαμε να κάνουμε με τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδας, τότε η χώρα θα μπορούσε να κηρύξει πτώχευση. Θα σταματούσε να λαμβάνει νέα δάνεια και να πληρώνει τις υφιστάμενες οφειλές, ενώ οι ταμειακές ροές θα βελτιώνονταν πραγματικά».

Επίσης, επισημαίνει ότι «το πρόβλημα για την Ελλάδα, ωστόσο, είναι η ευθραυστότητα των τραπεζών της, καθώς όπως όλες οι τράπεζες της Ευρωζώνης εξαρτώνται από την ΕΚΤ. Αν κοπούν οι πιστώσεις, τότε το ελληνικό τραπεζικό σύστημα θα λιώσει μέσα σε ένα τεράστιο bank run. Όσο η Ελλάδα μένει εντός ευρώ, χρειάζεται την καλή θέληση της ΕΚΤ, η οποία με τη σειρά της εξαρτάται από τις διαθέσεις της Γερμανίας και των άλλων πιστωτριών κρατών. Είναι άραγε έτοιμη η Γερμανία να πει σε έναν εταίρο «ή πληρώνεις ή καταστρέφω το τραπεζικό σου σύστημα;»».

Τέλος, ο κ. Κρούγκμαν τονίζει: «Ας σκεφτούμε τι θα συμβεί αν η ελληνική κυβέρνηση, που έχει λάβει νωπή εντολή, πει πως δεν πληρώνει. Τότε, αναγκαστικά θα φύγει από το ευρώ και αυτό θα έχει καταστροφικές πολιτικές και οικονομικές συνέπειες για όλη την Ευρώπη. Αντικειμενικά, η επίλυση αυτής της κατάστασης δεν είναι δύσκολη. Η Ελλάδα έχει σημειώσει μεγάλη πρόοδο στην ανταγωνιστικότητα, με τη δραματική μείωση του κόστους και των μισθών, άρα η λιτότητα είναι αυτή που κρατάει τα πράγματα. Ας αφήσουν την Ελλάδα να «τρέξει» μικρότερα θετικά πλεονάσματα που θα ανακουφίσουν τους Έλληνες από τον πόνο. Ας αφήσουν τη νέα ελληνική κυβέρνηση να πετύχει κάτι προς εκτόνωση των αντιδημοκρατικών δυνάμεων που περιμένουν να εκμεταλλευτούν τις συνθήκες. Στο μεταξύ, το κόστος για τους φορολογούμενους των άλλων κρατών θα είναι ελάχιστο, από τη στιγμή που ποτέ δεν πρόκειται να αποπληρωθεί το σύνολο του χρέους. Οι Γερμανοί ειδικότερα πρέπει να κάνουν το σωστό και να εγκαταλείψουν τους μύθους και την ηθικολογία».

Krugman: Πιο ρεαλιστής ο Τσίπρας απο την τρόικα

«Δίνοντας τέλος στον εφιάλτη της Ελλάδας» είναι ο τίτλος του άρθρου του νομπελίστα οικονομολόγου Paul Krugman στους New York Times για τις ελληνικές εκλογές.

Ο Krugman λέει πως πολλοί θα προειδοποιήσουν τον Αλέξη Τσίπρα να εγκαταλείψει την προεκλογική δέσμευση για άρση των πολιτικών λιτότητας και να συμπεριφερθεί «υπεύθυνα».

«Πώς έχει λειτουργήσει όμως μέχρι στιγμής αυτή η υπευθυνότητα;», διερωτάται ο γνωστός οικονομολόγος. Για να κατανοήσουμε τον πολιτικό σεισμό που «ταρακούνησε» της Ελλάδα, λέει, θα πρέπει να γυρίσουμε πίσω, στο Μάιο του 2010, όταν υπεγράφη η συμφωνία, βάσει της οποίας η τρόικα θα επέκτεινε τα δάνειά της προς τη χώρα σε αντάλλαγμα για έναν συνδυασμό λιτότητας και μεταρρυθμίσεων.

Είναι ένα αξιοσημείωτο έγγραφο, αλλά με την κακή έννοια, επισημαίνει ο Krugman. Η τρόικα, ενώ παρίστανε τον πραγματιστή, πουλούσε μια οικονομική φαντασίωση. Και οι Έλληνες πλήρωναν το τίμημα για τις ψευδαισθήσεις της οικονομικής ελίτ.

Οι οικονομικές προβλέψεις που συνόδευαν τη συμφωνία, εξηγεί ο Krugman, έδειχναν πως η Ελλάδα θα μπορούσε να επιβάλει σκληρή λιτότητα με μικρό αντίκτυπο στην ανάπτυξη και την απασχόληση. Η Ελλάδα βρισκόταν ήδη σε ύφεση όταν επετεύχθη η συμφωνία, αλλά οι προβλέψεις «υπέθεταν» πως η επιβράδυνση αυτή θα τελείωνε σύντομα -ότι θα υπήρχε μόνο μια μικρή οικονομική επιβράδυνση το 2011 και έως το 2012 η Ελλάδα θα ανέκαμπτε. Η ανεργία, σύμφωνα με τις προβλέψεις, θα αυξανόταν σημαντικά, από το 9,4% το 2009 έως περίπου το 15% το 2012, για να αρχίσει στη συνέχεια να υποχωρεί με ταχείς ρυθμούς.

Αυτό που ακολούθησε, λέει ο Krugman, ήταν ένας οικονομικός και ανθρωπιστικός εφιάλτης. Αντί να τελειώσει το 2011, η ελληνική ύφεση κέρδισε momentum.

Τι πήγε στραβά; Ο Krugman λέει πως συχνά ακούει επικριτικούς ισχυρισμούς πως η Ελλάδα δεν τήρησε τις υποσχέσεις της και πως απέτυχε να κάνει τις αναγκαίες περικοπές δαπανών. Κάθε άλλο παρά αυτό συνέβη. Στην πραγματικότητα, εξηγεί ο Krugman, η Ελλάδα επέβαλε σκληρές περικοπές σε δημόσιες υπηρεσίες, στους μισθούς δημοσίων υπαλλήλων και τα κοινωνικά επιδόματα. Παράλληλα, η συρρίκνωση του ΑΕΠ προκάλεσε αύξηση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ παρά την επιβράδυνση της αύξησης του χρέους και της ελάφρυνσης χρέους το 2012.

Γιατί λοιπόν οι αρχικές προβλέψεις ήταν τόσο αισιόδοξες; «Όπως είπα πριν, επειδή οι υποτιθέμενα ρεαλιστές αξιωματούχοι επέβαλαν στην πραγματικότητα τα οικονομικά της φαντασίας τους. Τόσο η ΕΕ, όσο και η ΕΚΤ αποφάσισαν να πιστέψουν στην καλή νεράιδα της εμπιστοσύνης –πίστεψαν δηλαδή, πως οι άμεσες επιπτώσεις της καταστροφής θέσεων εργασίας θα αντισταθμίζονταν με το παραπάνω από την άνοδο της αισιοδοξίας του ιδιωτικού τομέα», λέει ο Krugman. Το ΔΝΤ ήταν πιο επιφυλακτικό, αλλά υποτίμησε με τη σειρά του τη βλάβη που θα προκαλούσε η λιτότητα.

Σύμφωνα με τον Krugman, αν η τρόικα ήταν ρεαλιστική, τότε θα αναγνώριζε ότι ζητούσε το αδύνατο. Δύο χρόνια μετά την έναρξη υλοποίησης του προγράμματος στην Ελλάδα, το ΔΝΤ προσπάθησε να βρει άλλα ιστορικά παραδείγματα που να αποδείκνυαν πως η αποπληρωμή χρέους μέσω ελληνικού τύπου λιτότητας ήταν επιτυχής, αλλά δεν βρήκε.

Τώρα που ο Τσίπρας κέρδισε, λέει ο Krugman, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θα ήταν καλό να αφήσουν τη διάλεξη, ζητώντάς του να συμπεριφερθεί υπεύθυνα και να συμμορφωθεί με το πρόγραμμά τους. Η αλήθεια είναι πως έχασαν την αξιοπιστία τους. Το πρόγραμμα που επέβαλαν στην Ελλάδα δεν είχε νόημα. Δεν υπήρχε περίπτωση να λειτουργήσει.

Στην έκκλησή του για μια μεγάλη αλλαγή, ο Τσίπρας είναι πολύ πιο ρεαλιστής από τους αξιωματούχους που θέλουν να συνεχιστεί το «ξυλοκόπημα» έως ότου επιστρέψει η ηθική, καταλήγει ο Krugman.

http://www.capital.gr/News.asp?id=2216579

http://www.capital.gr/News.asp?id=2216579

Advertisements