Πώς υπολογίζονται οι εισφορές αυτοαπασχολούμενων και ελεύθερων επαγγελματιών μετά τον Ν. 4387/2016


Πώς υπολογίζονται οι εισφορές αυτοαπασχολούμενων και ελεύθερων επαγγελματιών μετά τον Ν. 4387/2016

Με τις διατάξεις του Ν. 4387/2016 επιχειρείται η μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού και συνταξιοδοτικού συστήματος υπό ένα ενιαίο σύστημα κοινωνικής ασφάλειας με θεμελιώδεις αρχές για την εξασφάλισης αξιοπρεπούς διαβίωσης, κοινωνικής προστασίας και δικαιοσύνης, όρους ισότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης, αναδιανομής και αλληλεγγύης των γενεών.

Για την επιτυχία της μεταρρύθμισης αυτής θεσπίζεται εθνικός φορέας κοινωνικής ασφάλειας (Ε.Φ.Κ.Α), στον οποίο εντάσσονται όλοι οι φορείς κύριας ασφάλισης ενώ προχωρά η ενοποίηση του υπάρχοντος καθεστώτος Κοινωνικής ασφάλισης με την θέσπιση ενιαίων κανόνων για παλαιούς και νέους ασφαλισμένους. Για τις ασφαλιστικές εισφορές προβλέπονται πλέον ενιαία ποσοστά, έχοντας ως βάση υπολογισμού το πραγματικό ατομικό εισόδημα.

Ειδικότερα με το άρθρο 39 και 41 του Ν. 4387/2016, εισάγονται πλέον ενιαίοι κανόνες για τους ασφαλισμένους του ΟΑΕΕ και του ΕΤΑΑ ως προς το ποσοστό της εισφοράς για τον κλάδο σύνταξης και ασθένειας. Καθορίζεται ενιαίο ύψος ασφαλιστικών εισφορών που υπολογίζεται με βάση το πραγματικό εισόδημα των ασφαλισμένων και καταργείται το προϊσχύον σύστημα των ασφαλιστικών κλάσεων ή κατηγοριών ή τεκμαρτών ποσών, καθώς δεν ανταποκρινόταν στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των ασφαλισμένων.

1. Ποσοστό μηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς κλάδου σύνταξης

Το ποσοστό της μηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς για τον κλάδο σύνταξης που θα καταβάλλουν παλαιοί και νέοι ασφαλισμένοι οι οποίοι κατά την έναρξη ισχύος του νόμου υπάγονται ή θα υπάγονταν στην υποχρεωτική ασφάλιση του ΟΑΕΕ, ανέρχεται μηνιαίως σε ποσοστό 20% από 1/1/2017.

Ειδικότερα για όσους υπάγονται ή θα υπάγονταν κατά την έναρξη ισχύος του νόμου στην ασφάλιση του ΕΤΑΑ, καθώς και για τους αυτοαπασχολούμενους αποφοίτους σχολών ανώτατης εκπαίδευσης που είναι εγγεγραμμένοι σε επιστημονικούς συλλόγους ή επιμελητήρια που έχουν τη νομική μορφή Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου, το ποσοστό της μηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς για τον κλάδο σύνταξης ανέρχεται μηνιαίως σε ποσοστό 14% για τα δύο πρώτα έτη από την υπαγωγή στην ασφάλιση, σε 17% για τα επόμενα 3 έτη και σε 20% μετά το 5ο έτος από την υπαγωγή στην ασφάλιση.

Στην προκειμένη περίπτωση το υπολειπόμενο ποσοστό 20% μηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς κατά τα 5 πρώτα έτη, αποτελεί ασφαλιστική οφειλή η οποία εξοφλείται κατά 1/5 κατ’ έτος στα έτη που το φορολογητέο εισόδημα υπερβαίνει το ποσό των 18.000 ευρώ και όχι πέραν της συμπλήρωσης 15 ετών.

Οι διατάξεις για την καταβολή μειωμένων ασφαλιστικών εισφορών που προβλέπονταν για ασφαλισμένους του ΕΤΑΑ κατά την πρώτη πενταετία καταργούνται.

Τυχόν υψηλότερα ή χαμηλότερα ποσοστά στον κλάδο σύνταξης που προβλέπονται κατά την έναρξη ισχύος του νόμου, αναπροσαρμόζονται σταδιακά και από 1/1/2017 ώστε από 1/1/2021 να είναι 20%.


2. Εισόδημα υπολογισμού της ασφαλιστικής Εισφοράς

Το ύψος της μηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς υπολογίζεται από το γινόμενο του ανωτέρω ποσοστού 20% επί του μηνιαίου καθαρού φορολογητέου εισοδήματος από την άσκηση της δραστηριότητάς τους κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος. Εάν πρόκειται για πρόσωπα που είναι μέλη προσωπικών εταιρειών, το ύψος των μηνιαίων ασφαλιστικών εισφορών για την δραστηριότητά τους αυτή, υπολογίζεται από το γινόμενο του πολλαπλασιασμού των συνολικών κερδών επί του ποσοστού συμμετοχής εκάστου μέλους σε αυτή.

Ειδικότερα για θέματα που αφορούν τους κανόνες προσδιορισμού της βάσης υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών ανά επαγγελματική δραστηριότητα, καθώς και για τον τρόπο είσπραξης, θα ακολουθήσει απόφαση του αρμόδιου Υπουργού με την οποία και θα εξειδικευτούν.

3. Μηνιαία ελάχιστη βάση εισοδήματος υπολογισμού της ασφαλιστικής εισφοράς

Σε περίπτωση ζημιών ή μηδενικών κερδών από την άσκηση δραστηριότητας ατομικά ή ως μέλη προσωπικών εταιρειών, καθορίζεται μηνιαία ελάχιστη βάση εισοδήματος επί της οποίας υπολογίζεται το προβλεπόμενο ποσοστό εισφοράς 20% και το οποίο αντιστοιχεί στον κατώτατο μισθό άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών. Το ποσό αυτό σήμερα ανέρχεται σε 586,08 ευρώ μηνιαίως.

Ειδικά για όσους υπάγονται ή θα υπάγονταν στο ΕΤΑΑ καθώς και για τους απασχολούμενους αποφοίτους σχολών ανωτάτης εκπαίδευσης που είναι μέλη επιστημονικών συλλόγων ή επιμελητηρίων νομικής μορφής Δημοσίου Δικαίου, η ελάχιστη μηνιαία βάση υπολογισμού αντιστοιχεί στο 70% του εκάστοτε προβλεπόμενου κατωτάτου βασικού μισθού άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών για τα πέντε πρώτα χρόνια από την υπαγωγή στην ασφάλιση.

4. Ανώτατο όριο ασφαλιστέου εισοδήματος

Ως ανώτατο όριο ασφαλιστέου μηνιαίου εισοδήματος για τον υπολογισμό της μηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς ορίζεται το δεκαπλάσιο που αντιστοιχεί στον κατώτατο βασικό μισθό άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών όπως ισχύει κάθε φορά. Το ποσό αυτό σήμερα ανέρχεται σε 586,08 x 10=5.860,8 ευρώ, η δε ανωτάτη μηνιαία ασφαλιστική εισφορά ανέρχεται σε 5860,8 x 20%=1.172,16 ευρώ.

5. Ασφαλιστικές εισφορές μελών εταιρειών

Υποχρέωση ασφαλιστικής εισφοράς σύμφωνα με τον ανωτέρω τρόπο έχουν:

α) τα μέλη ή μέτοχοι οργανισμών, κοινοπραξιών ή κάθε μορφής εταιρειών, πλην ανωνύμων και ΙΚΕ, των οποίων ο σκοπός συνιστά δραστηριότητα για την οποία τα ασκούντα αυτήν πρόσωπα υπάγονται στην ασφάλιση του ΟΑΕΕ,

β) τα μέλη του ΔΣ των ΑΕ με αντικείμενο επιχειρήσεως επαγγελματική, ή εμπορική, ή βιοτεχνική δραστηριότητα σε όλη την επικράτεια , εφόσον είναι μέτοχοι με ποσοστό 3%,

γ) οι μέτοχοι των ΑΕ, των οποίων ο σκοπός είναι η μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων με κόμιστρο, με ΔΧ αυτοκίνητα, εφόσον είναι κάτοχοι ονομαστικών μετοχών και

δ) οι διαχειριστές των ΙΚΕ, καθώς και ο μοναδικός εταίρος μονοπρόσωπης ΙΚΕ.


6. Αμειβόμενοι με δελτίο παροχής υπηρεσιών

Οι αυτοαπασχολούμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες, παλαιοί και νέοι ασφαλισμένοι, που υπάγονται ή θα υπάγονταν κατά την έναρξη ισχύος του νόμου, στην ασφάλιση του ΟΑΕΕ και του ΕΤΑΑ καθώς και οι αυτοαπασχολούμενοι απόφοιτοι σχολών ανωτάτης εκπαίδευσης που είναι εγγεγραμμένοι σε επιστημονικούς συλλόγους ή επιμελητήρια που έχουν την μορφή Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου και αμείβονται με δελτίο παροχής υπηρεσιώνκαι το εισόδημά τους προέρχεται από την απασχόλησή τους σε ένα ή και δύο πρόσωπα (φυσικά ή νομικά), από τη δημοσίευση του Ν.4387/2016, το συνολικό ποσό εισφοράς κύριας σύνταξης, ο τρόπος υπολογισμού, καθώς και ο υπόχρεος καταβολής της εισφοράς προσδιορίζονται από τις διατάξεις του άρθρου 38 του συγκεκριμένου νόμου.

Ειδικότερα το συνολικό ποσό εισφοράς κύριας σύνταξης ασφαλισμένου μισθωτού και εργοδότη ορίζεται σε 20% επί των πάσης φύσεως αποδοχών τους και κατανέμεται κατά 6,67% σε βάρος του ασφαλισμένου και κατά 13,33% σε βάρος του εργοδότη. Επομένως ως προς την επιβολή των ασφαλιστικών εισφορών αντιμετωπίζεται ως μισθωτός.

7. Συνεισπρατόμενες άλλες εισφορές

Η προβλεπόμενη από τις διατάξεις του άρθρου 44 παρ.2 του Ν. 3986/2011, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 50 του Ν. 4144/2013 (εισφορά υπέρ ειδικού λογαριασμού ανεργίας υπέρ των ασφαλισμένων του ΟΑΕΕ του ΕΤΑΑΠ-ΜΜΕ και ΕΤΑΑ) η οποία αποδίδεται στον ΟΑΕΔ από 1/1/2017 θα συνεισπράτεται από τον Ε.Φ.Κ.Α μαζί με τις ασφαλιστικές εισφορές. Σήμερα η εισφορά αυτή ανέρχεται σε 10 ευρώ το μήνα.

8. Μεταβατικό καθεστώς είσπραξης εισφορών

Το ύψος της ασφαλιστικής εισφοράς, καθώς και οι ασφαλιστικές κατηγορίες ή κλάσεις ή αποδοχές βάσει των οποίων υπολογίζεται η μηνιαία ασφαλιστική εισφορά των ασφαλισμένων που υπάγονταν στην υποχρεωτική ασφάλιση του ΟΑΕΕ και του ΕΤΤΑ, όπως έχουν διαμορφωθεί μέχρι 31/12/2015, καθώς και των ασφαλισμένων στον τομέα ασφάλισης Ναυτικών και τουριστικών πρακτόρων, παραμένουν αμετάβλητες μέχρι 31/12/2016 και εξακολουθούν να εισπράττονται από τους υφιστάμενους κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του Ν.4387/2016 ασφαλιστικούς φορείς, πλην της εισφοράς που καταβάλλονταν για την ειδική προσαύξηση ΤΣΜΕΔΕ καθώς και του κλάδου μόνο των συνταξιούχων του ΤΣΑΥ, που καταργούνται από 1/1/2016.

Για τους αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες καθώς και τον τρόπο υπολογισμού των εισφορών τους, οι οποίοι μέχρι την έναρξη ισχύος τουΝ.4387/2016 υπάγονταν στην ασφάλιση άλλων φορέων κύριας ασφάλισης πλην ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ, θα συνεχισθεί η ασφάλισή τους και η καταβολή των εισφορών τους με το καθεστώς που ίσχυε κατά την έναρξη ισχύος του νόμου μέχρι να εξειδικευτούν με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού μετά από γνώμη του ΔΣ του Ε.Φ.Κ.Α.

9. Ασφαλιστική εισφορά υπέρ υγειονομικής περίθαλψης (άρθρο 41 Ν. 4387/2016)

Από 1/1/2017, η ασφαλιστική εισφορά υπέρ υγειονομικής περίθαλψης των ελευθέρων επαγγελματιών και ανεξάρτητα απασχολουμένων των οποίων οι ασφαλιστικές εισφορές κλάδου σύνταξης υπολογίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39 παρ.1 του Ν.4387/2016 και υπάγονται στον ΕΟΠΥΥ, ορίζεται σε ποσοστό 6,95% επί του ασφαλιστέου εισοδήματός τους και βαρύνει εξ’ ολοκλήρου τους ασφαλισμένους.

Ειδικά για όσους κατά την έναρξη ισχύος του Ν.4387/2016, ήταν ασφαλισμένοι στο ΕΤΑΑ καθώς και στους αποφοίτου ανωτάτων σχολών που είναι εγγεγραμμένοι σε επιμελητήρια ή επιστημονικούς φορείς δημοσίου δικαίου, ως ελάχιστη βάση για τον υπολογισμό της εισφοράς λαμβάνεται το 70% του εκάστοτε προβλεπομένου κατωτάτου βασικού μισθού άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών. Για τα πρόσωπα αυτά (από 1/1/17), η ασφαλιστική εισφορά υπέρ υγειονομικής περίθαλψης ορίζεται σε 4,87% για τα δύο πρώτα έτη από την πρώτη τους υπαγωγή στην ασφάλιση και σε ποσοστό 5,91% για τα επόμενα τρία έτη.


10. Υπολογισμός της μηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς για πρωτοασφαλιζόμενους

Σύμφωνα με τα ανωτέρω, ελεύθερος επαγγελματίας ο οποίος υπάγεται ή θα υπάγονταν σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις, όπως αυτές ίσχυαν κατά την έναρξη ισχύος του Ν.4387/2016, στην ασφάλιση του ΟΑΕΕ, η ασφαλιστική εισφορά ανέρχεται μηνιαίως σε 167,95 ευρώ ή σε 2.015,38 ευρώ ετησίως, εφόσον το ετήσιο καθαρό φορολογητέο εισόδημά του κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος είναι μέχρι 7.032,96 ευρώ. Αυτό προκύπτει από τα εξής:

Κλάδος σύνταξης

586,08 x 12= 7.032,96 x 20% = 1406,59 : 12 = 117,22 ευρώ

Κλάδος ασθένειας

586,08 x 12= 7.032,96 x 6,95% = 488,79 : 12 = 40,73 ευρώ

Εισφ. λογ. ανεργίας

120 : 12 = 10

Σύνολο

2.015,38 ευρώ ετησίως

167,95 ευρώ μηνιαίως

Την ανωτέρω εισφορά θα καταβάλλει μέχρι το ετήσιο εισόδημά του από την επαγγελματική του δραστηριότητα να ξεπεράσει το ποσό των 7.032,96 ευρώ.

Ο ίδιος ασφαλισμένος, με τις προισχύουσες διατάξεις, κατά την έναρξη της επαγγελματικής του δραστηριότητας και την ασφάλισή του στον ΟΑΕΕ, θα κατέβαλε μηνιαία εισφορά 255,20 ευρώ ως παλαιός ασφαλισμένος ή 220,71 ευρώ ως νέος ασφαλισμένος για τα τρία πρώτα έτη από την υπαγωγή του στην ασφάλιση.

Για αυτοαπασχολούμενο ο οποίος υπάγεται ή θα υπαγόταν, σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις όπως αυτές ίσχυαν κατά την έναρξη ισχύος του Ν. 4387/2016, στην ασφάλιση του ΕΤΑΑ, η ασφαλιστική του εισφορά με τις νέες διατάξεις θα ανέρχεται μηνιαίως σε 87,42 ευρώ για τα δύο πρώτα χρόνια από την υπαγωγή του στην ασφάλιση, σε 98,29 ευρώ για τα επόμενα τρία χρόνια και σε 167,95 ευρώ από τον έκτο χρόνο, εφόσον το καθαρό φορολογητέο ετήσιο εισόδημά του κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος από την επαγγελματική του δραστηριότητα φτάνει έως 7.032,96 ευρώ ετησίως. Αυτό προκύπτει από τα εξής:

Για τα δύο πρώτα έτη

586,08 x 70% = 410,26 x 12= 4.923,12 x 18,87% = 928,99 ευρώ

928,99 : 12=77,42 +10=87,42 ευρώ

Για τα 3-5 έτη

586,08 x 70% = 410,26 x 12= 4923,12 x 21,52% = 1.059,45 ευρώ

1059,45 : 12 = 88,29+10 = 98,29 ευρώ

Από τον έκτο χρόνο

586,08 x 12 = 7032,96 x 26,95% = 1.895,38 ευρώ

1.895,38 : 12 = 157,95+10 = 167,95 ευρώ

Ο ίδιος ασφαλισμένος με τις προισχύουσες διατάξεις, με την έναρξη της επαγγελματικής του δραστηριότητας και την ασφάλισή του ΤΣΜΕΔΕ, ως αυτοτελώς απασχολούμενος ή στο ΤΣΑΥ, θα κατέβαλλε ασφαλιστικές εισφορές , στο ΤΣΜΕΔΕ (κλάδος σύνταξης, ασθένειας και εισφορά λογαριασμού ανεργίας) 124,06 ευρώ το μήνα, στο δε ΤΣΑΥ, 186,08 ευρώ ως παλαιός ασφαλισμένος και 137,20 ως νέος ασφαλισμένος.

Με το νέο σύστημα υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών των ελευθέρων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων σύμφωνα με τοάρθρο 39 του Ν.4387/2016, παρατηρείται σημαντική μείωση του ύψους των ασφαλιστικών εισφορών των ασφαλισμένων με χαμηλό φορολογητέο εισόδημα από την επαγγελματική τους δραστηριότητα. Η επιβάρυνση για τους ελεύθερους επαγγελματίες από ασφαλιστικές εισφορές αυξάνεται προοδευτικά όσο αυξάνεται το καθαρό φορολογητέο εισόδημά τους.

Το παρόν άρθρο του κ.Κοσμούλη δημοσιεύθηκε στο τεύχος Ιουνίου του περιοδικούEpsilon7

https://www.e-forologia.gr/cms/viewContents.aspx?id=196036#.V-OaQgamabA.facebook

Advertisements