Παραγραφή απαιτήσεων του ΙΚΑ


Παραγραφή απαιτήσεων του ΙΚΑ

Γενικό Εγγραφο ΙΚΑ: Ε.13/3/21.10.1999

Μετά την ισχύ της διάταξης του άρθρου 2, παρ. 8 του Ν.2556/1997 (ΦΕΚ 270/Α’/24.12.1997), με την οποία αντικαταστάθηκε η παρ. 7 του άρθρου 27 του Α.Ν.1846/1951 και προστέθηκε παρ. 7α’, συμπληρώθηκε το υπάρχον νομικό πλαίσιο για το θέμα της παραγραφής των απαιτήσεων του ΙΚΑ και προστέθηκαν διατάξεις περί αναστολής και διακοπής της παραγραφής, με αποτέλεσμα τα θέματα αυτά να ρυθμίζονται πλέον με ευθείες διατάξεις, οι οποίες διευκολύνουν την είσπραξη κυρίως των παλαιοτέρων χρονικά απαιτήσεων του Ιδρύματος (σχετική Εγκύκλιος 20/1998 – Γενικό Εγγραφο Ε.13/10/30.11.1998).

Υπενθυμίζεται ότι για την παραγραφή των απαιτήσεων του ΙΚΑ ισχύουν τα εξής:

Α. Χρόνος παραγραφής απαιτήσεων

1. Η παραγραφή κάθε είδους χρηματικών απαιτήσεων του ΙΚΑ, καθώς και των Οργανισμών, Ταμείων και Λογαριασμών των οποίων οι εισφορές συνεισπράττονται από το ΙΚΑ, που προέρχονται από ασφαλιστικές εισφορές, αλλά και αναλογούντα οίκοθεν πρόσθετα τέλη, προσαυξήσεις, αυτοτελή πρόσθετα τέλη, παραγράφονται μετά δεκαετία, η οποία αρχίζει από την πρώτη ημέρα του επομένου έτους από εκείνο μέσα στο οποίο παρασχέθηκε η ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία.

2. Οι απαιτήσεις του ΙΚΑ κατά του Δημοσίου παραγράφονται μετά πενταετία, σύμφωνα με το άρθρο 90 του Ν.2362/1995, η οποία αρχίζει από την πρώτη ημέρα του επομένου έτους από εκείνο μέσα στο οποίο παρασχέθηκε η ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία (και όχι από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκε η απαίτηση και έγινε δυνατή η δικαστική επιδίωξή της, όπως αναγράφηκε εκ παραδρομής στην υπ’ αριθ. 20/1998 εγκύκλιο).

3. Οι απαιτήσεις από πρόστιμα ακάλυπτων επιταγών, λοιπά πρόστιμα, τόκους, δικαστικά έξοδα, έξοδα διοικητικής εκτέλεσης κ.λπ. παραγράφονται μετά δεκαετία, η οποία αρχίζει από την πρώτη ημέρα του επομένου έτους εκείνου μέσα στο οποίο έγινε η ταμειακή βεβαίωσή τους (σχετικό Γενικό Εγγραφο Ε.13/10/30.11.1998).

4. Οι απαιτήσεις του ΙΚΑ από αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές παραγράφονται μετά δεκαετία, που αρχίζει από το τέλος του έτους κατά το οποίο έγινε από το ΙΚΑ η σχετική καταβολή. (Σχετική Εγκύκλιος 87/1998 – Γενικό Εγγραφο Ε.13/10/30.11.1998).

5. Οι απαιτήσεις από ασφαλιστικές εισφορές των συγχωνευθέντων Ταμείων στο ΙΚΑ (τ.ΤΕΑΕΔΞΕ, τ.ΤΑΤ, τ.ΕΤΕΜ) παραγράφονται μετά δεκαετία, εφόσον ανάγονται σε χρονικές περιόδους από της συγχώνευσης και εφεξής.

Για τις μέχρι της συγχωνεύσεως κάθε Ταμείου στο ΙΚΑ ή ΙΚΑ-ΤΕΑΜ οφειλόμενες εισφορές, αν από τις διατάξεις του Ταμείου δεν προκύπτει βραχύτερη παραγραφή, ισχύει η δεκαετής παραγραφή του ΙΚΑ που αρχίζει από το τέλος του έτους της συγχωνεύσεως και εφόσον το υπολειπόμενο χρονικό διάστημα για την παραγραφή, με τη νομοθεσία του συγχωνευθέντος Ταμείου, είναι μεγαλύτερο, διαφορετικά η παραγραφή επέρχεται με τη συμπλήρωση του χρόνου αυτού.

Τα ανωτέρω ρυθμίζονται από τις σχετικές εγκυκλίους του ΙΚΑ, ενόψει των ρυθμίσεων της νομοθεσίας ενός εκάστου των συγχωνευθέντων Ταμείων και του υπ’ αριθ. Ε.13/10/30.11.1998 Γενικού Εγγράφου.

Προς διευκρίνιση των ανωτέρω, σας γνωρίζουμε τα εξής για τις καθυστερούμενες εισφορές του τ.ΤΕΑΕΔΞΕ, των οποίων οι εισφορές υπόκεινταν στην 20ετή παραγραφή πριν τη συγχώνευσή τους με το ΙΚΑ:

α) Για τις καθυστερούμενες ασφαλιστικές εισφορές χρονικής περιόδου από της συγχωνεύσεως και μετά, δηλαδή από 12.7.1996 και μετά, ισχύει η δεκαετής παραγραφή, όπως και στο ΙΚΑ.

β) Για τις καθυστερούμενες ασφαλιστικές εισφορές χρονικής περιόδου πριν τη συγχώνευση, εφόσον η 20ετής παραγραφή συμπληρώνεται πριν την παρέλευση της δεκαετίας από 12.7.1996, δηλαδή πριν την 31.12.2006, οι εισφορές κανονικά θα παραγράφονται με τη συμπλήρωση της 20ετίας.

γ) Για τις καθυστερούμενες ασφαλιστικές εισφορές χρονικής περιόδου πριν τη συγχώνευση, εφόσον η 20ετής παραγραφή συμπληρώνεται μετά την παρέλευση δεκαετίας από 12.7.1996, δηλαδή μετά την 31.12.2006, οι εισφορές θα παραγράφονται στα τέλη της δεκαετίας, δηλαδή την 31.12.2006.

Επίσης, το δικαίωμα για είσπραξη των εισφορών του τ.ΕΤΕΜ παραγραφόταν μετά δεκαετία από της λήξεως του οικονομικού έτους κατά το οποίο κατέστησαν απαιτητές.

Κατά τη διαδικασία επαναβεβαίωσης των οφειλών που υπήρχαν στο τ.Ταμείο κατά την ημερομηνία συγχώνευσης την 1.3.1999 (σύνταξη χρηματικών καταλόγων κ.λπ.) και οι οποίες ανάγονται σε χρονικές περιόδους απασχόλησης πέραν της δεκαετίας, θα πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή εάν είχαν γίνει οι νόμιμες ενέργειες διακοπής ή αναστολής της κατ’ άρθρο 19 του Καταστατικού του τ.Ταμείου παραγραφής (σχετικές Εγκύκλιοι ΙΚΑ: 34/1999 και 20/1998).

Β. Αναστολή – Διακοπή παραγραφής απαιτήσεων ΙΚΑ

Μετά την ισχύ του άρθρου 2, παρ. 8 του Ν.2556/1997 «Οι διατάξεις των παρ. 1 και 4 του άρθρου 87 του Ν.2362/1995 περί αναστολής παραγραφής των απαιτήσεων του Δημοσίου, καθώς και των άρθρων 88 και 89 του ίδιου νόμου περί διακοπής παραγραφής των απαιτήσεων του Δημοσίου και συνεπειών παραγραφής αυτών, αντίστοιχα, εφαρμόζονται ανάλογα και στο ΙΚΑ».

Σύμφωνα με τα ανωτέρω, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, για τον υπολογισμό του χρόνου αναστολής ή διακοπής της παραγραφής, οι προβλεπόμενοι λόγοι αναστολής και διακοπής της παραγραφής, όπως αναφέρονται στα ανωτέρω άρθρα του Ν.2362/1995 (Δημοσίου). Σχετική η υπ’ αριθ. 20/1998 εγκύκλιος, καθώς και οι προβλεπόμενοι από τον Α.Κ. λόγοι αναστολής της παραγραφής (άρθρα 255-257) και διακοπής αυτής (άρθρα 260-269).

Υπενθυμίζονται οι κυριότεροι λόγοι αναστολής παραγραφής που προβλέπονται από το Ν.2362/1995:

1. Οταν αμφισβητείται δικαστικά ο νόμιμος τίτλος ή η νομιμότητα της βεβαίωσης ή το κύρος πράξης της διοικητικής εκτέλεσης από οποιονδήποτε, μέχρι την έκδοση της τελεσίδικης δικαστικής απόφασης. Σε κάθε δε περίπτωση, δεν συμπληρώνεται (η παραγραφή) προ της παρόδου ενός (1) έτους από της κοινοποίησης της τελεσίδικης δικαστικής απόφασης.

2. Οταν υποβάλλεται αίτηση για προσωπική κράτηση του οφειλέτη.

Επίσης, υπενθυμίζονται οι κυριότεροι λόγοι διακοπής παραγραφής σύμφωνα με το Ν.2362/1995 και τον Α.Κ.:

1. Η αναγνώριση της αξίωσης από τον υπόχρεο (ρύθμιση της οφειλής σε δόσεις, μερική καταβολή κ.λπ., άρθρο 260 του Α.Κ.).

2. Επιβολή κατάσχεσης.

3. Εκδοση προγράμματος πλειστηριασμού.

4. Αναγγελία της απαίτησης προς επαλήθευση σε πτώχευση.

5. Αναγγελία της απαίτησης προς κατάταξη σε πλειστηριασμό.

6. Αναγγελία στον εκκαθαριστή κληρονομιάς ή στον εκκαθαριστή διαλυθέντος Νομικού Προσώπου.

7. Εγγραφή υποθήκης.

8. Με πράξεις εκτέλεσης.

Σε κάθε περίπτωση, τα ως άνω μέτρα αναστολής και διακοπής της παραγραφής θα πρέπει να λαμβάνονται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες, προκειμένου να παρατείνεται ο χρόνος είσπραξης των οφειλών.

Ενέργειες Υπηρεσιών ΙΚΑ

Τα Ταμεία Είσπραξης Εσόδων ΙΚΑ ή οι Ταμειακές Υπηρεσίες των Υποκαταστημάτων θα πρέπει να ενημερώνουν τις πινακίδες των εργοδοτών ή τα αντίστοιχα προγράμματα μέσω του Η/Υ με τους λόγους και το χρόνο (έναρξης – λήξης) της αναστολής ή διακοπής της παραγραφής των απαιτήσεων του ΙΚΑ και πριν το τέλος της δεκαετίας θα πρέπει να ελέγχουν τις ανωτέρω πινακίδες οφειλετών για την ύπαρξη οφειλών που παραγράφονται στο τέλος της δεκαετίας.

1. Οφειλές κοινών επιχειρήσεων

Για τις ανωτέρω οφειλές και εφόσον αυτές υπερβαίνουν τις 50.000 δρχ. για οφειλέτες γνωστής διαμονής ή τις 100.000 δρχ. για οφειλέτες αγνώστου διαμονής και δεν έχει ανασταλεί ή διακοπεί η παραγραφή τους με τους ανωτέρω αναφερόμενους λόγους (Σχετική Εγκύκλιος 110/1987 και Γενικό Εγγραφο Ε.12/31/30.5.1994), θα πρέπει να εφαρμοσθεί η διαδικασία του υπ’ αριθ. Ε.13/9/4.12.1998 Γενικού Εγγράφου, προκειμένου να διακοπεί η παραγραφή των απαιτήσεων (σχετική η υπ’ αριθ. 209/1998 Γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους).

Υπενθυμίζεται ότι, για τη διακοπή της παραγραφής των απαιτήσεων του ΙΚΑ, θα πρέπει να επιδίδονται στους οφειλέτες μόνο τα επικυρωμένα αντίγραφα των καταλογιστικών πράξεων, με το συνημμένο έντυπο έκθεσης επίδοσης από τους επί του ελέγχου υπαλλήλους του Ιδρύματος, κατά τη διαδικασία του άρθρου 27 του ΚΑ ΙΚΑ και δεν θα εφαρμόζεται στο εξής η διαδικασία κοινοποίησης ΠΕΕ μετ’ επιταγής προς πληρωμή μέσω της Νομικής Υπηρεσίας.

2. Οφειλές Δημοσίων Υπηρεσιών

Οι οφειλές των Δημοσίων Υπηρεσιών και εφόσον ανέρχονται σε ποσά άνω των 50.000 δρχ., θα περιληφθούν στη σχετική κατάσταση της υπ’ αριθ. 110/1987 Εγκυκλίου και μαζί με τα επικυρωμένα αντίγραφα όλων των ΠΕΕ κ.λπ. θα σταλούν στη Διεύθυνση Ασφάλισης – Εσόδων της Διοίκησης για τις ενέργειες διακοπής της παραγραφής, με την υποβολή αίτησης από τη Νομική Υπηρεσία της Διοίκησης του ΙΚΑ, στη Νομική Υπηρεσία του αρμόδιου Υπουργείου.

Επισημαίνεται ότι, για τις απαιτήσεις του ΙΚΑ από καθυστερούμενες ασφαλιστικές εισφορές που ο χρόνος παραγραφής τους συμπληρώνεται την 31.12.1999, οι αρμόδιες Υπηρεσίες Εσόδων θα πρέπει να ακολουθήσουν την ανωτέρω διαδικασία, τόσο για τις οφειλές των κοινών επιχειρήσεων, όσο και για τις οφειλές των Δημοσίων Υπηρεσιών, προκειμένου να διακοπεί η παραγραφή των απαιτήσεων.

Δ. Συνέπειες παραγραφής – Διαγραφή οφειλών του ΙΚΑ

Παρά το γεγονός ότι οι παραγραφόμενες αξιώσεις του Ιδρύματος δεν αποσβέννυνται, προκειμένου να αποσυμφορηθεί το καθυστέρημα από μικρά ποσά, ισχύουν οι οδηγίες για διαγραφή τους, όπως αναφέρονται στην υπ’ αριθ. 110/1987 εγκύκλιο και στο υπ’ αριθ. Ε.12/31/30.5.1994 Γενικό Εγγραφο.

Επίσης, μετά την ισχύ του άρθρου 58, παρ. 1 και 2 του Ν.2676/1999 (σχετική Εγκύκλιος 15/1999) διαγράφονται οφειλές προς το ΙΚΑ:

α) Οφειλές κοινών επιχειρήσεων και οικοδομικοτεχνικών έργων (κύριες οφειλές και πρόσθετα τέλη) μέχρι 10.000 δρχ. από κύρια οφειλή, εφόσον δεν έχει επιτευχθεί η είσπραξή τους μέσα σε δέκα (10) έτη από τη λήξη του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο βεβαιώθηκαν.

β) Οφειλές από οποιαδήποτε αιτία μέχρι 10.000 δρχ., εφόσον δεν έχει επιτευχθεί η είσπραξή τους μέσα σε δέκα (10) έτη από τη λήξη του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο βεβαιώθηκαν.

γ) Οφειλές που δημιουργήθηκαν από οφειλέτες που απεβίωσαν χωρίς να αφήσουν οποιαδήποτε περιουσία και οι κληρονόμοι τους αποποιήθηκαν την κληρονομιά, ανεξαρτήτως ύψους ποσού οφειλής.

δ) Οφειλές που δημιουργήθηκαν από οφειλέτες, των οποίων εκποιήθηκε αναγκαστικά ολόκληρη η περιουσία τους (Ν.Δ.356/1974) και επί δέκα (10) έτη δεν εισπράχθηκε η οφειλή, παρά τη λήψη όλων των αναγκαστικών μέτρων, ανεξαρτήτως ύψους ποσού οφειλής.

Ποσά οφειλής τα οποία δεν υπάγονται στις ανωτέρω κατηγορίες, θα πρέπει να παραμείνουν στις πινακίδες των οφειλετών ή στους λογαριασμούς των εργοδοτών που τηρούνται στους Η/Υ, μέχρι να δοθούν νεώτερες οδηγίες.

Advertisements